Dieta eliminacyjna u szczeniaka: zasady dla rosnącego psa
Rosnący pies potrzebuje więcej niż dorosły. Jakie warunki musi spełnić karma na diecie eliminacyjnej u szczeniaka, jak pilnować wzrostu i co z gryzieniem i nagrodami.
Czy szczeniak może być na diecie eliminacyjnej?
Tak. Alergia pokarmowa może pojawić się już w pierwszym roku życia, a dieta eliminacyjna to najlepszy sposób, żeby ją sprawdzić. U szczeniaka prowadzi się ją pod stałą opieką weterynarza i wyłącznie na karmie pełnoporcjowej dla rosnących psów.
Jaka karma nadaje się na dietę eliminacyjną dla szczeniaka?
Taka, którą producent opisuje jako pełnoporcjową dla szczeniąt albo dla wszystkich etapów życia, z białkiem, którego pies nie jadł. Karma tylko dla dorosłych psów nie wystarczy, nawet jeśli ma dobre białko.
Ile trwa dieta eliminacyjna u szczeniaka?
Tak samo jak u dorosłego psa, co najmniej 8 tygodni. W tym czasie szczeniak wyraźnie rośnie, więc porcję trzeba regularnie poprawiać.
Czy szczeniak na diecie eliminacyjnej może dostawać gryzaki?
Gryzaki z części zwierząt, takie jak skóra, uszy czy ścięgna, odpadają. Zostają gumowe zabawki bez smaku i zamrożona porcja karmy z diety w zabawce do napełniania.
W skrócie: Dieta eliminacyjna u szczeniaka trwa tak samo długo jak u dorosłego psa, co najmniej 8 tygodni, ale ma dodatkowe warunki. Karma musi być pełnoporcjowa dla szczeniąt albo dla wszystkich etapów życia, bo rosnący pies potrzebuje właściwej ilości i proporcji wapnia i fosforu. Szczeniaka waż co tydzień, porcję dopasowuj do wzrostu, a całość prowadź z weterynarzem.
Szczeniak się drapie, ma luźne kupy albo czerwone uszy, a lekarz mówi o diecie eliminacyjnej. U dorosłego psa to wymaga ścisłości, u szczeniaka dodatkowo pilnowania wzrostu. Nie piszemy tu, którą karmę kupić, tylko jakie warunki musi spełnić każda karma i jak przeprowadzić dietę, żeby szczeniak rósł prawidłowo.
Najpierw wykluczyć to, co u szczeniąt zdarza się częściej
Szczeniak może mieć alergię pokarmową, ale świąd i biegunka w tym wieku mają też wiele innych przyczyn. W przeglądzie opisanych przypadków alergii pokarmowej ze zmianami na skórze mniej więcej co piąty pies miał pierwsze objawy przed ukończeniem 6 miesięcy, a ponad jedna trzecia przed ukończeniem roku.
Zanim zacznie się dietę, lekarz zwykle sprawdza przyczyny, które u młodych psów są częste i których żadna karma nie usunie.
| Objaw | Częste przyczyny poza alergią | Co zwykle sprawdza lekarz |
|---|---|---|
| Świąd, przerzedzona sierść wokół oczu i na łapach | nużeńce, świerzb, pchły, grzybica | zeskrobina, badanie włosów, szukanie pcheł |
| Krostki na brzuchu | powierzchowne zakażenie skóry, częste u szczeniąt | cytologia, czasem posiew |
| Luźne kupy, biegunka | pasożyty jelitowe, giardia, nagła zmiana karmy, zjedzone śmieci | badanie kału |
| Drapanie uszu, ciemna wydzielina | świerzbowiec uszny, zakażenie ucha | wymaz z ucha pod mikroskopem |
| Wymioty | połknięte przedmioty, infekcje | badanie, czasem zdjęcie RTG lub USG |
Jeśli objawy dopiero się zaczynają, przeczytaj też tekst o pierwszych objawach alergii u szczeniaka. Ten wpis zaczyna się tam, gdzie lekarz już zdecydował o diecie.
Karma: pełnoporcjowa dla rosnącego psa, nie tylko z dobrym białkiem
U szczeniaka najważniejszy warunek diety stoi na etykiecie w małym druku. Karma musi być pełnoporcjowa i przeznaczona dla szczeniąt albo dla psów we wszystkich fazach życia.
Karma tylko dla dorosłych może mieć za mało energii, białka i minerałów dla rosnącego organizmu. Karma uzupełniająca, czyli przysmak, posypka albo suszone mięso, w ogóle nie jest dietą, nawet jeśli ma jedno rzadkie białko.
Etykiety potrafią się różnić nawet w jednej linii. PeptiCare Skin Balance producent przeznacza dla psów od 12. miesiąca życia, a PeptiCare Wellness Balance z tym samym założeniem, czyli hydrolizowanym łososiem, dla wszystkich etapów życia od 12. tygodnia. Kłaczek Menu Konina i Kozina producent opisuje jako pełnoporcjowe dla szczeniąt, dorosłych i seniorów, z osobnym dawkowaniem dla szczeniąt do 8. miesiąca.
Poniżej przykłady etykiet, na których producent wprost wymienia szczenięta. To nie jest lista do samodzielnego wyboru, białko i karmę ustal z lekarzem. Wellness Balance ma łososia, więc nie dla szczeniaka, który reagował na ryby, a Kłaczek Menu Konina i Kozina mają drożdże browarnicze i pestki dyni i słonecznika.
Kłaczek Menu Konina 400 g
jedno białko zwierzęce
Kłaczek Menu Kozina 400 g
jedno białko zwierzęceWapń i fosfor: dlaczego u szczeniaka nie ma miejsca na eksperymenty
Rosnące kości potrzebują więcej wapnia i fosforu niż u dorosłego psa, a liczy się zarówno ich ilość, jak i proporcja. U szczeniąt ras dużych i olbrzymich bezpieczny zakres jest węższy, a za mało i za dużo wapnia może prowadzić do problemów z kośćmi i stawami.
Dlatego dieta domowa typu „mięso i ziemniak” to u szczeniaka zły pomysł. Mięso ma dużo fosforu i mało wapnia. Opisano przypadki szczeniąt dużych ras karmionych samym mięsem bez kości, u których doszło do poważnych zaburzeń mineralizacji kości, z bólem i niedowładami. Dieta gotowana w domu ma sens tylko z przepisem zbilansowanym przez lekarza, który zajmuje się żywieniem zwierząt.
Druga strona tego samego problemu to dosypywanie wapnia „na kości” do karmy pełnoporcjowej. Taka karma ma już odpowiednią ilość minerałów, a nadmiar też szkodzi. Na czas diety nie dodawaj żadnych preparatów mineralnych bez zgody lekarza. O suplementach w czasie diety piszemy w tekście o suplementach dla psa alergika.
Ważenie i porcje: szczeniak na diecie rośnie dalej
Przez 8 tygodni szczeniak może wyraźnie zmienić wagę i wymiary. Porcja, która była dobra na starcie, po miesiącu może być za mała, a głodny szczeniak szuka jedzenia na podłodze, w koszu i w miskach innych zwierząt.
- Waż szczeniaka raz w tygodniu. O tej samej porze i na tej samej wadze. Małego psa najprościej zważyć, stając na wadze z nim na rękach i odejmując własną wagę.
- Odczytaj porcję z tabeli producenta. Dla aktualnej wagi i wieku, a jeśli tabela tego wymaga, także dla przewidywanej wagi dorosłego psa.
- Podziel porcję na posiłki. Młode szczenięta jedzą zwykle 3–4 razy dziennie, starsze 2–3 razy.
- Oceń sylwetkę. Żebra powinny być wyczuwalne pod cienką warstwą tłuszczu, a talia widoczna z góry.
- Zapisz wszystko w dzienniku. Wagę, porcję, apetyt, kupę i świąd w skali 0–10.
- Trzymaj się terminów kontroli. U szczeniaka lekarz zwykle chce go widzieć częściej niż dorosłego psa.
Uważaj na moment przejścia z karmy dla szczeniąt na karmę dla dorosłych. Jeśli wypada w trakcie diety, zmiana karmy wprowadza nowe składniki i zaburza wynik. Lepiej od początku wybrać karmę, na której szczeniak spokojnie przejdzie całą próbę, na przykład opisaną dla wszystkich etapów życia.
Gryzienie, nagrody i szkoła dla szczeniąt bez łamania diety
Szczeniak gryzie, uczy się i poznaje świat, a każda z tych rzeczy zwykle wiąże się z jedzeniem. Na diecie trzeba to zaplanować, inaczej dieta posypie się w pierwszym tygodniu.
Wymiana zębów sprawia, że szczeniak musi gryźć. Gryzaki z suszonych części zwierząt, takie jak skóra wołowa, uszy, ścięgna czy penisy, są na czas diety wykluczone, podobnie jak smakowe gryzaki dentystyczne. Zostają gumowe zabawki bez smaku i zamrożona porcja karmy z diety w zabawce do napełniania.
Nagrody bierz z dziennej porcji. Suche granulki sprawdzą się od razu, a mokrą karmę możesz upiec w cienkiej warstwie i pokroić w kostkę. Więcej pomysłów jest w tekście o nagrodach na diecie eliminacyjnej.
Na zajęciach dla szczeniąt powiedz trenerowi o diecie i miej własne nagrody. Poproś też innych opiekunów, żeby nie częstowali Twojego psa. To samo dotyczy domowników, zwłaszcza dzieci, przy których szczeniak zjada wszystko, co spadnie ze stołu.
- gumowa zabawka bez smaku
- zamrożona porcja karmy z diety w zabawce do napełniania
- granulki z dziennej porcji jako nagrody
- upieczone kawałki mokrej karmy z diety
- własne nagrody na zajęciach
- skóry wołowej, uszu, ścięgien, tchawic i penisów
- smakowych gryzaków dentystycznych
- resztek ze stołu i kawałków owoców
- przysmaków od obcych ludzi na spacerze
- smakowych tabletek na odrobaczanie bez zgody lekarza
Szczepienia, odrobaczanie i leki w czasie diety
Szczeniak w pierwszych miesiącach często bywa u weterynarza, a dieta nie powinna tego zmieniać. Szczepienia odbywają się normalnie, bo nie mają nic wspólnego z jedzeniem.
Problemem bywają smakowe tabletki na odrobaczanie i pchły oraz leki w syropie o smaku mięsa. Nie rezygnuj z ochrony przed pasożytami, tylko zapytaj lekarza o wersję bez aromatu albo preparat na skórę. Więcej o tym w tekście o ukrytych białkach w lekach i pastach.
Kiedy do weterynarza
- Szczeniak przez tydzień nie przybiera na wadze albo traci wagę.
- Biegunka trwa dłużej niż dobę, w kale jest krew albo pojawiają się wymioty.
- Szczeniak nie chce jeść przez cały dzień albo jest wyraźnie osowiały.
- Kuleje, niechętnie się rusza, reaguje bólem przy dotyku łap albo łapy zaczynają się wykrzywiać.
- Puchnie pysk, na skórze wychodzą bąble albo pojawia się duszność. To sytuacja pilna.
- Łyse placki, krostki albo strupy powiększają się mimo diety.
Co możesz zrobić już dziś
- Sprawdź etykietę. Czy karma jest pełnoporcjowa i przeznaczona dla szczeniąt albo dla wszystkich etapów życia.
- Zważ szczeniaka. Zapisz wagę i datę, to punkt wyjścia do dziennika.
- Spisz, co jadł od hodowli. Pierwszą karmę, przysmaki i gryzaki, jak w tekście o historii żywienia psa.
- Schowaj gryzaki z części zwierząt. Przygotuj w zamian gumową zabawkę i porcję karmy do zamrożenia.
- Ustal z lekarzem plan kontroli. Terminy wizyt, sposób podawania leków i ochronę przed pasożytami bez smaku.
Najczęstsze pytania
Od jakiego wieku można przeprowadzić dietę eliminacyjną u szczeniaka?
Nie ma jednej granicy wieku. Decyduje lekarz, biorąc pod uwagę objawy, wykluczone wcześniej przyczyny i dostępność karmy pełnoporcjowej dla szczeniąt z odpowiednim białkiem. U bardzo młodych psów najpierw sprawdza się pasożyty i zakażenia.
Czy szczeniak może jeść na diecie karmę dla dorosłych psów?
Nie, chyba że producent wyraźnie podaje, że karma jest dla wszystkich etapów życia. Karma dla dorosłych może mieć za mało energii i minerałów dla rosnącego psa, a dieta trwa co najmniej 8 tygodni intensywnego wzrostu.
Czy mogę ugotować szczeniakowi dietę eliminacyjną w domu?
Tylko z przepisem zbilansowanym przez lekarza zajmującego się żywieniem zwierząt. Samo mięso z ziemniakiem czy ryżem ma za mało wapnia i innych składników dla rosnących kości. U szczeniąt dużych ras takie błędy mogą mieć poważne skutki.
Czy dieta eliminacyjna zaszkodzi wzrostowi szczeniaka?
Nie, jeśli karma jest pełnoporcjowa dla rosnącego psa, a porcja dopasowana do wagi. Wzrostowi szkodzi niezbilansowana dieta domowa albo zbyt mała porcja, dlatego tak ważne jest cotygodniowe ważenie.
Co zrobić, gdy szczeniak w trakcie diety przestanie być szczeniakiem?
Nie zmieniaj karmy w trakcie próby, bo nowe składniki zaburzą wynik. Najprościej od początku wybrać karmę dla wszystkich etapów życia. Jeśli to niemożliwe, ustal z lekarzem, kiedy i jak zmienić karmę.
Czy szczeniak wyrośnie z alergii pokarmowej?
Nie warto na to liczyć. U psów alergia pokarmowa zwykle utrzymuje się latami, a uczulające białko trzeba omijać. Więcej przeczytasz w tekście czy alergia u psa mija.
Jak często ważyć szczeniaka na diecie eliminacyjnej?
Raz w tygodniu, o tej samej porze i na tej samej wadze. Jeśli waga stoi w miejscu przez tydzień albo spada, skontaktuj się z lekarzem, zanim zmienisz porcję na własną rękę.
Czy szczeniak na diecie może chodzić do szkoły dla psów?
Tak, socjalizacja jest w tym wieku bardzo ważna. Weź własne nagrody z porcji dziennej, uprzedź trenera i poproś innych opiekunów, żeby nie częstowali Twojego psa.
- Alergia pokarmowa może zacząć się w pierwszym roku życia, ale najpierw trzeba wykluczyć pasożyty i zakażenia.
- Karma na diecie musi być pełnoporcjowa dla szczeniąt albo dla wszystkich etapów życia.
- Wapń i fosfor to powód, dla którego domowa dieta bez zbilansowania nie wchodzi w grę.
- Szczeniaka waż co tydzień i dopasowuj porcję do wzrostu.
- Gryzaki z części zwierząt i smakowe leki zastąp tym, co nie łamie diety, w porozumieniu z lekarzem.
