Pies robi dużo kup: ile to norma i kiedy winna jest karma

W skrócie: Dorosły pies robi zwykle 1–3 kupy dziennie, a w opisach psów z alergią pokarmową powtarza się częstsze wypróżnianie, więcej niż 3 razy na dobę. Duża objętość kału częściej oznacza za dużą porcję albo słabo strawną karmę, a częste, małe porcje ze śluzem wskazują na jelito grube. Prowadź przez tydzień zapiski liczby i wyglądu kup według prostej skali, bo to najlepszy materiał na rozmowę z weterynarzem.

Na spacerze zbierasz trzecią torebkę, a wieczorem pies prosi o wyjście jeszcze raz. Kupa może wyglądać całkiem normalnie, tylko jest jej dużo albo zdarza się zbyt często. Poniżej znajdziesz, gdzie kończy się norma, jak opisać kupę tak, by weterynarz od razu wiedział, o co chodzi, i kiedy liczba wypróżnień mówi coś o karmie.

Ile kup dziennie to norma

Większość dorosłych psów robi 1–3 kupy dziennie i dla każdego psa ta liczba jest dość stała. Zależy od liczby posiłków, wielkości porcji, ilości błonnika w karmie, ruchu i wieku. Szczenięta wypróżniają się częściej, często po każdym posiłku, a starsze psy bywa, że rzadziej.

Na długim spacerze pies potrafi zrobić kupę w dwóch, trzech porcjach, a ostatnia bywa miększa. To jedno wypróżnienie rozłożone w czasie, a nie trzy. Licz raczej, ile razy w ciągu doby pies musi wyjść z potrzebą.

Ważniejsza od liczby jest zmiana. Pies, który od lat robi trzy kupy dziennie i jest w dobrej formie, nie ma problemu. Pies, który przez lata robił dwie, a od kilku tygodni robi cztery albo pięć, daje wyraźny sygnał.

Kiedy częste kupy wskazują na pokarm

Częstsze wypróżnianie to jeden z jelitowych objawów alergii i nietolerancji pokarmowej, o którym właściciele rzadko myślą. W opisach psów z alergią pokarmową wymienia się więcej niż 3 kupy dziennie, obok wymiotów, gazów, luźniejszego kału i chudnięcia.

W jednym z badań psy z reakcją na pokarm robiły średnio 3 kupy dziennie, psy z atopią średnio 2,1, a psy zdrowe 1,6. U psów, u których reakcję na pokarm potwierdzono i zmieniono dietę, liczba wypróżnień wracała do normy. To nie jest test, ale dobra wskazówka, zwłaszcza u psa, który jednocześnie się drapie.

Na pokarm wskazuje zestaw objawów, a nie sama liczba: częste kupy przez cały rok, do tego świąd uszu, łap albo okolic odbytu, śluz w kale, gazy czy bulgotanie w brzuchu. Taki pies często ma też dobry apetyt i normalną energię, więc łatwo uznać, że „po prostu tak ma”.

Skala kału: jak opisać kupę weterynarzowi

Najprościej opisać kupę liczbą w 7-stopniowej skali, której używa wielu weterynarzy. Dzięki temu „trochę miękka” u Ciebie znaczy to samo, co w gabinecie.

Do oceny dopisz kolor i dodatki: śluz, świeżą krew, niestrawione kawałki karmy. Zrób też zdjęcie. Weterynarze naprawdę je oglądają, a wygląd kupy zmienia się szybciej, niż zdążysz dojechać do gabinetu.

Dużo naraz czy często po trochu

To, czy pies robi dużo kupy rzadko, czy często małe porcje, podpowiada, który odcinek jelit ma problem. Ten podział weterynarze stosują na co dzień, a Ty możesz go zaobserwować na spacerze.

Pies, który robi pięć małych kup ze śluzem i pilnie prosi o wyjście, ma objawy z jelita grubego. Pies, który robi dwie ogromne, miękkie kupy i chudnie, ma raczej problem z trawieniem lub wchłanianiem w jelicie cienkim. Alergia pokarmowa może dawać oba obrazy.

Objętość kupy a strawność karmy

Ilość kupy to w dużej mierze to, czego pies nie strawił, więc duża objętość przy dobrej formie najczęściej wynika z porcji i składu karmy. Zanim zaczniesz szukać choroby, sprawdź trzy rzeczy w misce.

Po pierwsze porcja. Zważ dzienną ilość karmy i porównaj z tabelą producenta dla aktualnej masy psa. Doliczy się też przysmaki, gryzaki i resztki. Nadmiar jedzenia często wychodzi właśnie jako dodatkowa kupa. Nie obcinaj jednak porcji poniżej zaleceń producenta bez rozmowy z weterynarzem.

Po drugie błonnik i popiół. Błonnik zwiększa masę kału, bo pies go nie trawi, a w umiarkowanej ilości pomaga jelitom. Porównuj go w suchej masie, bo karma mokra ma 70–80% wody. Przykład z naszych etykiet: sucha karma z 4% włókna surowego i 8% wilgotności ma około 4,3% włókna w suchej masie, a mokra z 1,2% włókna i 73% wilgotności ma około 4,4%. Na etykiecie różnica jest ponad trzykrotna, w misce prawie żadna. Jak to liczyć, pokazujemy w tekście o suchej masie.

Po trzecie zmiany. Każda nowa karma, nowy przysmak czy gryzak może na kilka dni zmienić rytm wypróżnień. Jeśli po zmianie karmy pies robi więcej kup przez ponad dwa tygodnie, to informacja o tej karmie, a nie okres przejściowy.

Duże, jasne kupy i chudnięcie: nie tylko alergia

Gdy pies robi dużo kupy i jednocześnie chudnie, trzeba wykluczyć choroby, które z karmą mają niewiele wspólnego. Na pierwszym miejscu są pasożyty jelitowe, w tym lamblie. Kał do badania zbiera się zwykle z trzech kolejnych dni, bo pojedyncza próbka może nic nie wykazać.

Charakterystyczny obraz daje niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki. Trzustka nie produkuje wtedy dość enzymów trawiennych, a pies robi jasne, luźne, obfite kupy, ma wilczy apetyt i mimo to chudnie. Częściej dotyczy młodych owczarków niemieckich i owczarków szkockich długowłosych. Rozpoznaje się ją badaniem krwi.

Inne przyczyny to przewlekłe zapalenia jelit, zakażenia bakteryjne i choroby, które wpływają na jelita pośrednio. Dlatego przy chudnięciu, wymiotach albo osłabieniu najpierw są badania, a dopiero potem eksperymenty z karmą.

Dieta eliminacyjna przy częstych kupach

Gdy pasożyty i choroby ogólne są wykluczone, a częste kupy trwają, dieta eliminacyjna pozwala sprawdzić, czy winna jest karma. Pies je jedno białko, którego wcześniej nie jadł, albo karmę hydrolizowaną, i nic poza tym. Najczęściej opisywane alergeny pokarmowe u psów to wołowina, nabiał, kurczak i pszenica, rzadziej soja, jagnięcina, kukurydza, jajko, wieprzowina, ryby i ryż.

Objawy z jelit często reagują na zmianę diety szybciej niż skóra, czasem już w ciągu dwóch tygodni. Gdy pies ma też świąd, dietę prowadzi się co najmniej 8 tygodni. O tym, kiedy czego się spodziewać, piszemy w tekście po jakim czasie widać efekty zmiany karmy.

Przy wrażliwych jelitach weterynarze sięgają po karmy lekkostrawne. Poniższe różnią się białkiem i dodatkami: PeptiCare Gastro Balance ma hydrolizowanego indyka, ale tłuszcz z indyka nie jest hydrolizowany, a indyk to drób. Dogs Plate Vet Gastro z sarną zawiera mączkę z kryla i drożdże piwne. Fred Vet z koniną ma bardzo mało tłuszczu, ale też olej z łososia i proso.

Lekkostrawne karmy przy wrażliwych jelitach

Karma hydrolizowana

Kłaczek PeptiCare Gastro Balance 100 g

9,99 zł

Karma weterynaryjna

Dogs Plate Vet Gastro 360 g

33,50 zł

Karma weterynaryjna

Fred Vet z koniną 390 g — trzustka i jelita

jedno białko zwierzęce

17,79 zł

Kiedy do weterynarza

• W kale jest świeża krew albo kupa jest czarna i smolista.
• Do częstych kup dołączyły wymioty, osowiałość, gorączka lub brak apetytu.
• Pies chudnie, mimo że je normalnie albo więcej niż zwykle.
• Kupy są wodniste dłużej niż dobę, a u szczeniaka, małego psa lub seniora już tego samego dnia.
• Pies często przyjmuje pozycję do kupy, prze, a nic nie wychodzi.
• Brzuch jest wzdęty, twardy albo bolesny przy dotyku.
• Częste wypróżnienia trwają dłużej niż dwa tygodnie bez wyraźnej przyczyny.

Co możesz zrobić już dziś

1. Zacznij liczyć Przez 7 dni zapisuj każdą kupę: godzinę, ocenę w skali 1–7, śluz, krew, niestrawione kawałki.
2. Zważ porcję Porównaj dzienną ilość karmy z tabelą producenta i dolicz wszystko, co pies dostaje poza miską.
3. Uprość jadłospis Na czas obserwacji odstaw nowe przysmaki i gryzaki, zwłaszcza te z kilku białek.
4. Zbierz kał do badania Odrobinę z trzech kolejnych dni do jednego pojemnika, trzymaj w lodówce i zawieź do gabinetu lub laboratorium.
5. Zapisz inne objawy Świąd uszu i łap, gazy, bulgotanie, waga psa. Wzór notatek znajdziesz w tekście o dzienniku objawów alergii.

Najczęstsze pytania