Sucha masa karmy: jak porównać karmę mokrą i suchą
16% białka w słoiku i 32% w worku? Po odjęciu wody wychodzi odwrotnie. Wzór na suchą masę i przykłady policzone na prawdziwych etykietach.
Co to jest sucha masa karmy?
To wszystko, co zostaje w karmie po odjęciu wody. Liczysz ją tak: 100 minus wilgotność podana na etykiecie.
Jak przeliczyć białko na suchą masę?
Podziel białko z etykiety przez suchą masę i pomnóż przez 100. Przy 16,3% białka i 68% wilgotności wychodzi 16,3 ÷ 32 × 100 = 50,9% białka w suchej masie.
Dlaczego karma mokra ma tak mało białka na etykiecie?
Bo wartości podaje się dla karmy razem z wodą, a w naszych mokrych karmach woda to od 60 do 84% masy. Po jej odjęciu białka bywa więcej niż w suchej karmie.
Czy wilgotność musi być na etykiecie?
Tak, gdy przekracza 14%, czyli praktycznie przy każdej mokrej karmie. W suchej karmie jej podanie jest dobrowolne.
W skrócie: Sucha masa karmy to to, co zostaje po odjęciu wody: 100 minus wilgotność z etykiety. Żeby porównać białko czy tłuszcz w karmie mokrej i suchej, podziel wartość z etykiety przez suchą masę i pomnóż przez 100. Kłaczek Menu Konina ma na etykiecie 16,3% białka, a w suchej masie 50,9%, sucha karma Kłaczek Łosoś odpowiednio 32% i 34,8%.
Masz w ręku słoik z 16% białka i worek z 32%. Na pierwszy rzut oka sucha karma wygląda na dwa razy bardziej mięsną. To złudzenie, które znika po jednym prostym przeliczeniu, i to właśnie je pokażemy na etykietach z naszego sklepu.
Dlaczego etykiet mokrej i suchej karmy nie da się porównać wprost
Wartości na etykiecie podaje się dla karmy razem z wodą, a wody w słoiku i w worku jest zupełnie inna ilość. Unijne przepisy o etykietowaniu pasz (rozporządzenie 767/2009) mówią wprost, że deklarowane zawartości dotyczą masy paszy, chyba że zaznaczono inaczej.
W słoiku Kłaczek Menu Konina woda stanowi 68% masy, w suchej karmie Kłaczek Łosoś 8%. Białko w słoiku jest więc mocno „rozcieńczone”. Na etykiecie wygląda skromnie, choć po odparowaniu wody okazałoby się, że stanowi połowę tego, co zostało.
Wilgotność musi być podana, gdy przekracza 14%, więc znajdziesz ją na każdej mokrej karmie. W suchej karmie jest dobrowolna. Suche karmy w naszym sklepie podają od 5 do 8% wody.
Wzór na suchą masę krok po kroku
Wystarczą dwie liczby z etykiety i kalkulator w telefonie. Obie znajdziesz w części „składniki analityczne”.
- Znajdź wilgotność, na przykład 68%.
- Policz suchą masę: 100 − 68 = 32%.
- Podziel białko z etykiety przez suchą masę: 16,3 ÷ 32 = 0,509.
- Pomnóż wynik przez 100: 50,9% białka w suchej masie.
Białko w suchej masie (%) = białko z etykiety (%) ÷ (100 − wilgotność) × 100
Ten sam wzór działa dla tłuszczu, włókna, popiołu i węglowodanów. Każdą wartość jednej karmy mnożysz przez ten sam czynnik, więc wystarczy policzyć go raz: 100 ÷ sucha masa. Dla Kłaczek Menu Konina to 100 ÷ 32 = 3,125.
Trzy przykłady z naszych etykiet
Na trzech etykietach z naszego sklepu widać, jak bardzo zmienia się obraz po odjęciu wody. Liczby pochodzą ze składników analitycznych podanych przez producentów.
Kłaczek Menu Konina, słoik 400 g
Etykieta: białko 16,3%, tłuszcz 6,5%, wilgotność 68%.
- sucha masa: 100 − 68 = 32%,
- białko: 16,3 ÷ 32 × 100 = 50,9%,
- tłuszcz: 6,5 ÷ 32 × 100 = 20,3%.
Fred Vet z muflonem, karma weterynaryjna 390 g
Etykieta: białko 8,4%, tłuszcz 3,2%, wilgotność 82,3%.
- sucha masa: 100 − 82,3 = 17,7%,
- białko: 8,4 ÷ 17,7 × 100 = 47,5%,
- tłuszcz: 3,2 ÷ 17,7 × 100 = 18,1%.
Na etykiecie ta karma ma mniej niż jedną trzecią białka suchej karmy. W suchej masie ma go wyraźnie więcej.
Kłaczek Łosoś, sucha karma 2 kg
Etykieta: białko 32%, tłuszcz 15%, wilgotność 8%.
- sucha masa: 100 − 8 = 92%,
- białko: 32 ÷ 92 × 100 = 34,8%,
- tłuszcz: 15 ÷ 92 × 100 = 16,3%.
W suchej karmie przeliczenie niewiele zmienia, bo wody jest mało. Dlatego porównanie „na oko” zawsze krzywdzi karmy mokre.
Tak samo policzyliśmy kilka innych karm z naszego sklepu, mokrych i suchych.
| Karma | Białko na etykiecie | Wilgotność | Białko w suchej masie | Tłuszcz w suchej masie |
|---|---|---|---|---|
| Kłaczek Menu Konina (słoik) | 16,3% | 68% | 50,9% | 20,3% |
| Kłaczek Menu Kozina (słoik) | 15,6% | 68% | 48,8% | 20,3% |
| Fred Vet z muflonem | 8,4% | 82,3% | 47,5% | 18,1% |
| Dogs Plate Vet Hypoallergic z kozą | 15,8% | 71% | 54,5% | 21,4% |
| Dogs Plate Vet Allergic z koniną | 14% | 72,7% | 51,3% | 32,2% |
| Kłaczek Łosoś (sucha) | 32% | 8% | 34,8% | 16,3% |
| PeptiCare Skin Balance (sucha, hydrolizowana) | 25% | 8% | 27,2% | 16,3% |
| Mr. Bones Suchy BARF z muflona | 56% | 5% | 58,9% | 29,5% |
Węglowodany i kalorie w suchej masie
Tym samym wzorem policzysz węglowodany, których producenci zwykle nie podają, i porównasz kaloryczność bez wody. Węglowodany liczy się z różnicy: 100 minus białko, tłuszcz, włókno, popiół i wilgotność.
- Kłaczek Menu Konina: 100 − 16,3 − 6,5 − 1,3 − 2,4 − 68 = 5,5%, czyli 5,5 ÷ 32 × 100 = 17,2% suchej masy,
- Fred Vet z muflonem: 100 − 8,4 − 3,2 − 0,2 − 1,1 − 82,3 = 4,8%, czyli 27,1% suchej masy,
- Kłaczek Łosoś: producent podaje 33,5%, czyli 36,4% suchej masy.
Kalorie przeliczasz identycznie. Kłaczek Menu Konina ma 130 kcal w 100 g, więc 130 ÷ 32 × 100 = 406 kcal na 100 g suchej masy. Kłaczek Łosoś ma 378 kcal w 100 g, czyli 411 kcal na 100 g suchej masy. Bez wody obie karmy mają podobną gęstość energii. Mokra karma nie jest „lżejsza” w składzie, pies po prostu zjada razem z nią dużo wody.
Dla dociekliwych jest jeszcze jedna miara: gramy białka na 1000 kcal. Liczysz ją tak: białko z etykiety ÷ kcal w 100 g × 1000. Kłaczek Menu Konina daje 125 g białka na 1000 kcal, Kłaczek Łosoś 85 g. Wytyczne żywieniowe FEDIAF podają jako minimum dla dorosłego psa 45–52 g białka na 1000 kcal, czyli 18–21 g na 100 g suchej masy, zależnie od zapotrzebowania energetycznego. Wszystkie karmy z tabeli mają wyraźnie więcej.
Do czego sucha masa przydaje się przy alergii, a czego nie powie
Przy alergii sucha masa pomaga porównać karmy, ale nie powie, czy białko pasuje Twojemu psu. Gatunek białka sprawdzasz w składzie, a nie w składnikach analitycznych.
- porównanie białka i tłuszczu między słoikiem a workiem,
- wybór chudszej karmy, gdy alergik ma też nadwagę,
- sprawdzenie, czy po zmianie formy nie rośnie mocno tłuszcz,
- porównanie karm weterynaryjnych o różnej wilgotności,
- ocena, ile węglowodanów wnosi karma.
- z jakiego zwierzęcia pochodzi białko,
- jak dobrze pies je strawi,
- czy w karmie są ślady innych białek,
- ile karmy podać psu,
- czy karma jest pełnoporcjowa.
Przykład z tabeli: Dogs Plate Vet Allergic ma 32,2% tłuszczu w suchej masie, a Fred Vet z muflonem 18,1%. Jeśli pies alergik ma nadwagę albo wrażliwy brzuch, ta różnica ma znaczenie, choć na etykietach obu karm tłuszcz wygląda niewinnie. Więcej o tym przeczytasz we wpisie o karmie dla psa alergika z nadwagą.
Gdy zastanawiasz się, czy dietę eliminacyjną prowadzić na mokrej, czy na suchej karmie, zajrzyj do wpisu mokra czy sucha karma na dietę eliminacyjną. Liczbę składników w karmie sprawdzisz według wpisu o karmie o ograniczonej liczbie składników.
Poniżej trzy karmy, na których liczyliśmy przykłady. Kłaczek Menu Konina ma jedno białko zwierzęce, ale zawiera też groch i drożdże browarnicze. Fred Vet z muflonem to karma weterynaryjna, którą stosuje się po konsultacji z weterynarzem. Sucha karma Kłaczek Łosoś ma łososia jako jedyne mięso, więc nie nadaje się dla psa uczulonego na ryby.
Kłaczek Menu Konina 400 g
jedno białko zwierzęce
Fred Vet z muflonem 390 g — alergia pokarmowa
jedno białko zwierzęce
Kłaczek Łosoś 2 kg
jedno białko zwierzęceKiedy do weterynarza
- pies ma chorobę nerek, wątroby lub trzustki, a chcesz zmienić karmę: poziom białka i tłuszczu ustal z lekarzem,
- po zmianie karmy pojawiła się biegunka, wymioty albo tłusty, jasny stolec,
- pies chudnie mimo apetytu albo szybko przybiera na wadze,
- świąd, lizanie łap i zapalenia uszu trwają dłużej niż 2–3 tygodnie,
- po jedzeniu widzisz obrzęk pyska, bąble na skórze albo trudności z oddychaniem: to sytuacja pilna.
Co możesz zrobić już dziś
- Zrób zdjęcie składników analitycznych Sfotografuj tę część etykiety na obecnej karmie i na karmie, którą rozważasz.
- Policz suchą masę Odejmij wilgotność od 100. Jeśli sucha karma jej nie podaje, zapytaj producenta.
- Przelicz białko i tłuszcz Podziel wartości z etykiety przez suchą masę i pomnóż przez 100.
- Sprawdź gatunek białka w składzie Liczby powiedzą, ile białka jest w karmie, skład powie, z jakiego zwierzęcia.
- Porcję weź z tabeli producenta Zmieniaj karmę stopniowo przez około tydzień i zapisuj objawy w dzienniku.
Najczęstsze pytania
Czy sucha masa to to samo co sucha karma?
Nie. Sucha masa to część każdej karmy, która zostaje po odjęciu wody. Ma ją zarówno słoik, jak i worek, tylko w różnej ilości: w Kłaczek Menu Konina 32%, w suchej karmie Kłaczek Łosoś 92%.
Ile białka w suchej masie powinna mieć karma dla psa?
Wytyczne FEDIAF podają jako minimum dla dorosłego psa 18–21 g białka na 100 g suchej masy. Większość karm ma go znacznie więcej. Przy chorobach, na przykład nerek, poziom białka ustala weterynarz.
Co zrobić, jeśli na suchej karmie nie ma wilgotności?
W suchej karmie podanie wilgotności jest dobrowolne. Zapytaj producenta, zamiast zgadywać. Suche karmy w naszym sklepie podają od 5 do 8% wody, więc przeliczenie zmienia w nich niewiele.
Czy więcej białka w suchej masie oznacza lepszą karmę?
Nie zawsze. Ważne są też strawność, gatunek białka i to, czy karma pasuje do stanu zdrowia psa. Dla alergika ważniejsze od ilości białka jest to, z jakiego zwierzęcia pochodzi.
Dlaczego karma weterynaryjna ma tak mało białka na etykiecie?
Najczęściej z powodu wody. Fred Vet z muflonem ma 8,4% białka na etykiecie i 47,5% w suchej masie. Są też karmy, w których mało białka to cel, na przykład Fred Vet z jeleniem na nerki: 4,9% na etykiecie, czyli około 23% w suchej masie.
Czy przeliczać też popiół i włókno?
Tak, wzór jest ten sam. Przydaje się to przy porównaniu karm o bardzo różnej wilgotności. Popiół to pozostałość po spaleniu próbki w laboratorium, czyli głównie minerały.
Jak porównać koszt karmy mokrej i suchej?
Policz cenę kilograma suchej masy. Podziel cenę za kilogram karmy przez suchą masę zapisaną jako ułamek, na przykład 0,32 dla karmy z 68% wody. Dopiero tak policzone ceny słoika i worka można uczciwie zestawić.
Czy mieszanie karmy mokrej i suchej psuje dietę eliminacyjną?
Nie, jeśli obie mają to samo białko i nie wnoszą nowych składników. Trzymaj stałe proporcje i porcje z tabel producentów, żeby pies nie przytył. Zapisuj w dzienniku, ile czego podajesz.
- Wartości na etykiecie dotyczą karmy z wodą, więc mokrej i suchej nie porównuje się wprost.
- Sucha masa to 100 minus wilgotność, a składnik w suchej masie to wartość z etykiety ÷ sucha masa × 100.
- Kłaczek Menu Konina ma 50,9% białka w suchej masie, sucha karma Kłaczek Łosoś 34,8%.
- Ten sam wzór działa dla tłuszczu, węglowodanów i kalorii.
- Sucha masa nie powie, z jakiego zwierzęcia jest białko ani ile karmy podać: porcja zawsze z etykiety producenta.
