Karma o ograniczonej liczbie składników: jak ją rozpoznać
Jedno białko i jeden węglowodan to dopiero początek. Jak liczyć składniki na etykiecie, na co uważać w krótkim składzie i które karmy mają go najkrótszy.
Co to jest karma o ograniczonej liczbie składników?
To karma z krótką listą składników, zwykle z jednym źródłem białka zwierzęcego i jednym lub dwoma węglowodanami. Przy alergii łatwiej wtedy ustalić, na co pies reaguje.
Ile składników powinna mieć taka karma?
Nie ma jednej granicy, bo to określenie nie ma definicji prawnej. Ważniejsze od liczby pozycji jest to, ile z nich wnosi białko, i czy znasz każde z nich.
Czy to to samo co karma monobiałkowa?
Nie do końca. Monobiałkowa mówi o źródle białka zwierzęcego, a ograniczona liczba składników o całej liście, także o węglowodanach i dodatkach roślinnych. Karma może spełniać jedno i nie spełniać drugiego.
Czy krótszy skład zawsze jest lepszy dla alergika?
Nie zawsze. Karma z sześcioma składnikami może mieć trzy źródła białka zwierzęcego, a karma z siedemnastoma tylko jedno. Liczy się to, co jest na liście.
W skrócie: Karma o ograniczonej liczbie składników ma krótką listę, zwykle jedno białko zwierzęce i jeden lub dwa węglowodany, żeby przy alergii łatwiej było wskazać winnego. To określenie nie ma definicji prawnej, więc liczbę składników trzeba policzyć samemu, zwracając uwagę na oleje, mączki, drożdże i pestki. Najkrótsze składy z koniną i koziną mają u nas karmy weterynaryjne, a jedno białko zwierzęce przy dłuższej liście mają słoiki Kłaczek Menu Konina i Kozina.
Pies się drapie, weterynarz mówi o diecie eliminacyjnej, a Ty stoisz przed półką, na której każda karma obiecuje „prosty skład”. Ten wpis pokaże Ci, jak sprawdzić tę obietnicę w dwie minuty, z etykietą w ręku.
Po co skracać listę składników
Każdy składnik to kolejna rzecz, na którą pies może reagować, a przy krótkiej liście łatwiej wskazać winnego. Dieta eliminacyjna polega na tym, że przez co najmniej 8 tygodni pies je tylko składniki, których wcześniej nie jadł albo jadł rzadko. Im mniej ich jest, tym łatwiej potem wprowadzać je z powrotem po kolei i obserwować reakcję.
Klasyczna zasada brzmi: jedno białko zwierzęce i jeden węglowodan. W praktyce karmy pełnoporcjowe potrzebują jeszcze tłuszczu, minerałów i witamin, więc lista zawsze będzie dłuższa niż dwie pozycje. Chodzi o to, żeby każda dodatkowa pozycja była znana i uzasadniona.
Określenie „karma o ograniczonej liczbie składników” nie ma definicji w przepisach o paszach, więc każdy producent rozumie je po swojemu. Najbliżej definicji są karmy dietetyczne do „obniżenia nietolerancji składników i substancji odżywczych” (rozporządzenie UE 2020/354). Muszą mieć wyselekcjonowane i ograniczone źródła białka albo białko hydrolizowane, a na etykiecie trzeba podać źródła białka i węglowodanów. Przepisy zalecają przy tym ograniczenie głównych źródeł białka do trzech, a nie do jednego.
Jak policzyć składniki na etykiecie
Liczysz tylko sekcję „Skład”, ale każdą pozycję oceniasz osobno, bo nie wszystkie ważą tyle samo dla alergika. Dodatki, czyli witaminy i pierwiastki śladowe, są w osobnej sekcji i do listy składników się ich nie wlicza.
- Znajdź na etykiecie sekcję „Skład” i przepisz ją do notatki.
- Policz pozycje oddzielone przecinkami.
- Rozbij nawiasy. Jeśli w nawiasie są formy jednego gatunku, na przykład świeża i suszona jagnięcina, tłuszcz i bulion jagnięcy, to nadal jedno źródło białka. Jeśli w nawiasie jest mieszanka roślin, licz każdą osobno.
- Minerały i węglan wapnia licz jako jedną pozycję bez białka.
- Pogrupuj resztę: mięso, tłuszcze i oleje, węglowodany, warzywa i owoce, inne.
- Policz osobno, ile pozycji wnosi białko zwierzęce, a ile roślinne.
Przykład z suchej karmy Kłaczek Łosoś: w składzie jest 10 pozycji, ale jedna z nich to „suszona mieszanka Superfoods (koper, szpinak, fenkuł, szparagi, pomidory)”. Po rozbiciu nawiasu roślin jest więcej, niż sugeruje liczba przecinków. Łosoś występuje w czterech formach, ale to wciąż jeden gatunek.
| Grupa | Przykłady z etykiet | Czy wnosi białko | Ryzyko przy alergii |
|---|---|---|---|
| Mięso i podroby | mięso mięśniowe końskie, podroby kozie, szyje kacze | tak | główne, jeden gatunek to jedno źródło |
| Mączki i hydrolizaty | mączka z kryla, mączka z małży, białko grochu | tak | duże, to pełnoprawne źródła białka |
| Oleje zwierzęce | olej z łososia, olej z wątroby dorsza, olej z kryla | zwykle bardzo mało | ostrożnie przy alergii na ryby i owoce morza |
| Węglowodany | batat, ziemniaki, groch, proso, brązowy ryż | groch i zboża tak, bulwy mało | ostrożnie, zboża i groch też bywają alergenami |
| Inne roślinne | drożdże browarnicze, pestki dyni i słonecznika, siemię lniane, psyllium | drożdże i pestki tak | ostrożnie, licz je jak osobne składniki |
| Warzywa i owoce | dynia, marchew, jabłko, jagody | śladowo | małe, ale wydłużają listę |
| Minerały | węglan wapnia, wapń z alg, składniki mineralne | nie | małe |
Najkrótsze składy w naszym sklepie
Najkrótsze listy mają u nas karmy weterynaryjne, ale krótka lista nie zawsze oznacza jedno źródło białka. Policzyliśmy pozycje w składach z etykiet.
| Produkt | Pozycji w składzie | Białko zwierzęce | Główne węglowodany | Na co uważać |
|---|---|---|---|---|
| Dogs Plate Vet Hypoallergic z kozą | 6 | koza, do tego olej z kryla i mączka z małży | batat | skorupiaki i mięczaki |
| Dogs Plate Tasty | 8 | wieprzowina, olej z ryb | batat, marchew, jabłko | olej rybny |
| Fred Vet z muflonem | 9, w tym woda i minerały | tylko muflon, oleje roślinne | ziemniaki, dynia, gruszka | karma weterynaryjna, po konsultacji |
| Dogs Plate Vet Allergic z koniną | 9 | konina, olej z ryb, olej z wątroby dorsza | dynia, marchew | oleje rybne |
| Kłaczek Menu Kozina | 17 | tylko koza | marchew, burak, owoce; bez zbóż i grochu | drożdże, pestki |
| Kłaczek Menu Konina | 17 | tylko konina | słodki ziemniak, groch | groch, drożdże, pestki |
| Sanadog Burger z koniny (przysmak) | 2 | konina | brak | gliceryna roślinna 5% |
| Mr. Bones Struś suszony (posypka) | 1 | struś | brak | nic poza strusiem |
Najciekawsze jest porównanie pierwszego i szóstego wiersza. Karma z kozą ma tylko 6 pozycji, ale trzy z nich są pochodzenia zwierzęcego: koza, kryl i małż. Kłaczek Menu Konina ma 17 pozycji, a białko zwierzęce tylko z koniny. Dla psa uczulonego na owoce morza dłuższy skład będzie tu bezpieczniejszy. Więcej o tym piszemy we wpisie o alergii na skorupiaki i kryla.
Fred Vet z muflonem jest najbliżej zasady „jedno białko, jeden węglowodan”: jedno mięso, ziemniaki z dynią i gruszką, oleje wyłącznie roślinne. Dogs Plate Vet Hypoallergic ma najkrótszą listę, ale z krylem i małżem. Dogs Plate Vet Allergic ma koninę i dwa oleje rybne, więc przy alergii na ryby wybierz inną karmę.
Fred Vet z muflonem 390 g — alergia pokarmowa
jedno białko zwierzęce
Dogs Plate Vet Allergic 360 g
jedno białko zwierzęce
Krótka lista to nie wszystko
Liczba pozycji mówi o złożoności karmy, ale nie o tym, czy etykieta jest kompletna. W badaniach zebranych w przeglądzie z 2018 roku karmy reklamowane jako „z nowym lub ograniczonym białkiem” w 33–83% przypadków zawierały coś spoza etykiety, zwykle DNA innych gatunków. Szczegóły znajdziesz we wpisie o śladach białek w karmie.
- każde mięso i podroby nazwane gatunkiem,
- udział procentowy głównych składników,
- oleje roślinne albo z alg, gdy pies ma reagować tylko na mięso,
- osobno wymienione źródła białka i węglowodanów,
- przysmaki z tego samego białka co karma.
- kategorie: „mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego”, „produkty pochodzenia roślinnego”,
- „tłuszcz zwierzęcy” albo „bulion” bez gatunku,
- mieszanki ziół i warzyw w nawiasie bez składu,
- olej rybny albo kryl w karmie dla psa uczulonego na ryby,
- hasło „jedno białko” przy kilku mięsach w składzie.
O tym, jak karma reklamowana jako monobiałkowa potrafi mieć więcej niż jedno białko, piszemy we wpisie karma monobiałkowa, która nie jest monobiałkowa. Z kolei o olejach rybnych i alternatywach z alg przeczytasz we wpisie o karmie bez ryb.
Konina i kozina na krótkiej liście
Konina i kozina to białka, z którymi większość psów wcześniej się nie zetknęła, więc dobrze pasują do karmy z krótką listą. Ważne, żeby reszta składu też była dla psa nowa albo neutralna.
Konina ma w naszym sklepie najwięcej form z krótkim składem: słoiki, karmy weterynaryjne i przysmaki z dwóch składników.
Z koniną masz trzy drogi. Dogs Plate Vet Allergic ma 9 pozycji, ale z olejami rybnymi. Kłaczek Menu Konina ma jedno białko zwierzęce i jest hipoalergiczna, za to w składzie są groch, drożdże browarnicze oraz pestki słonecznika i dyni. Do nagradzania pasuje burger z koniny: 95% koniny i 5% gliceryny roślinnej.
Kozina to dobre białko na start diety eliminacyjnej, gdy pies jadł już koninę albo jagnięcinę.
Z koziną wybór jest węższy. Dogs Plate Vet Hypoallergic ma 6 pozycji, ale z krylem i małżem. Kłaczek Menu Kozina ma 17 pozycji, jedno białko zwierzęce, nie ma zbóż ani grochu i jest hipoalergiczna. Ma natomiast drożdże browarnicze, pestki oraz kilka warzyw i owoców, w tym brzoskwinię i burak. Więcej o obu białkach przeczytasz we wpisach o karmie z koniną i karmie z koziną.
Poniżej słoiki z jednym białkiem zwierzęcym i przysmak z dwóch składników. Pamiętaj, że w czasie diety przysmak musi być z tego samego białka co karma.
Kłaczek Menu Konina 400 g
jedno białko zwierzęce
Kłaczek Menu Kozina 400 g
jedno białko zwierzęce
Sanadog Burger z koniny 100 g
jedno białko zwierzęceKiedy do weterynarza
- przed rozpoczęciem diety eliminacyjnej, żeby wykluczyć pasożyty, infekcje skóry i uszu,
- po 8 tygodniach na karmie z krótkim składem poprawa jest mała albo żadna,
- pies ma przewlekłą chorobę, na przykład nerek lub trzustki, a chcesz zmienić karmę,
- pojawiła się biegunka, wymioty albo krew w kale, które trwają dłużej niż 1–2 dni,
- po jedzeniu widzisz obrzęk pyska, bąble na skórze albo trudności z oddychaniem: to sytuacja pilna.
Co możesz zrobić już dziś
- Przepisz skład obecnej karmy Rozbij nawiasy i policz pozycje. Zaznacz te, które wnoszą białko zwierzęce lub roślinne.
- Spisz, co pies już jadł Białka i węglowodany z ostatnich lat, także z przysmaków i gryzaków. To lista rzeczy, których unikasz w nowej karmie.
- Wybierz karmę z jednym białkiem, którego pies nie jadł Sprawdź oleje, mączki, drożdże i pestki. Pomoże Ci w tym porównanie rzadkich białek.
- Dobierz przysmaki z tego samego białka Albo przysmaki bez mięsa o krótkim składzie.
- Zapisuj objawy od pierwszego dnia Prowadź dziennik objawów przez całe 8 tygodni i dłużej.
Najczęstsze pytania
Ile składników to „ograniczona liczba”?
Nie ma granicy w przepisach. W naszym sklepie najkrótsze pełnoporcjowe karmy mają od 6 do 9 pozycji. Ważniejsze od liczby jest to, ile pozycji wnosi białko i czy pies któreś z nich już jadł.
Czy witaminy i minerały liczą się jako składniki?
Witaminy i pierwiastki śladowe są w sekcji „Dodatki” i do składu się ich nie wlicza. Minerały w składzie, na przykład węglan wapnia, to jedna pozycja bez białka. Są potrzebne, żeby karma była pełnoporcjowa.
Czy olej rybny w karmie z koniną przeszkadza w diecie eliminacyjnej?
Olej rybny zwykle zawiera bardzo mało białka i u wielu psów nie przeszkadza. Jeśli jednak pies jadł dużo ryb albo podejrzewasz alergię na ryby, wybierz karmę z olejami roślinnymi albo z alg. Decyzję warto omówić z weterynarzem.
Czy karma z krótkim składem jest pełnoporcjowa?
Nie zawsze. Pełnoporcjowość sprawdzisz w opisie na etykiecie, a nie w liczbie składników. Przysmaki i posypki z jednego składnika to tylko dodatek, a karmy weterynaryjne stosuje się przez czas zalecony przez weterynarza.
Czy mogę sam ugotować dietę z dwóch składników?
Na krótką próbę diagnostyczną tak, jeśli zaleci to weterynarz. Na dłużej taka dieta będzie niedoborowa, bo brakuje w niej wapnia, witamin i niezbędnych kwasów tłuszczowych. Długoterminową dietę domową ułoży dietetyk weterynaryjny.
Czy krótszy skład oznacza mniej śladów innych białek?
Nie musi. Ślady pochodzą głównie z linii produkcyjnej i surowców od dostawców, a nie z długości listy. Krótka lista ułatwia za to ocenę, co pies faktycznie dostaje.
Czy przysmaki też powinny mieć krótki skład?
Tak, i to szczególnie. Przysmaki często psują dietę eliminacyjną, bo mają kilka mięs, zboża i wzmacniacze smaku. Najlepsze są przysmaki z jednego lub dwóch składników, z tego samego białka co karma.
Jak długo karmić psa karmą o ograniczonej liczbie składników?
Na diecie eliminacyjnej co najmniej 8 tygodni, przy objawach skórnych często dłużej. Jeśli objawy znikną, weterynarz zaproponuje próbę prowokacyjną. Potem możesz zostać przy karmie, która działa, albo stopniowo poszerzać listę.
- Karma o ograniczonej liczbie składników ułatwia znalezienie alergenu, ale to określenie nie ma definicji prawnej.
- Licz pozycje w składzie, rozbijaj nawiasy i osobno policz te, które wnoszą białko.
- Krótka lista nie zawsze oznacza jedno białko: kryl, małż i oleje rybne też się liczą.
- Najkrótsze składy mają u nas karmy weterynaryjne, a słoiki Kłaczek Menu Konina i Kozina mają jedno białko zwierzęce przy dłuższej liście.
- Przysmaki w czasie diety wybieraj z tego samego białka i z jak najkrótszym składem.
