Alergia na roztocza u psa: legowisko, pranie i sucha karma
Roztocza dają objawy przez cały rok, więc łatwo je pomylić z alergią pokarmową. Tygodniowy plan prania i sprzątania oraz co zrobić z suchą karmą.
Jakie są objawy alergii na roztocza u psa?
Świąd łap, pyska, uszu, pach i brzucha, lizanie łap, pocieranie pyska o meble i nawracające problemy z uszami. Objawy trwają przez cały rok, czasem mocniej jesienią i zimą.
W jakiej temperaturze prać legowisko psa z alergią na roztocza?
W 60°C, jeśli tkanina na to pozwala, najlepiej co tydzień. W tej temperaturze roztocza giną, a w 30–40°C większość z nich przeżywa pranie.
Jak odróżnić alergię na roztocza od pokarmowej?
Po samych objawach się nie da, bo obie trwają cały rok i dotyczą tych samych miejsc. Pokarm sprawdza dieta eliminacyjna trwająca co najmniej 8 tygodni, a roztocza weterynarz ocenia po wykluczeniu innych przyczyn.
Czy pies uczulony na roztocza może jeść suchą karmę?
Zwykle tak, jeśli karma jest dobrze przechowywana: w oryginalnym worku, w szczelnym pojemniku, w suchym i chłodnym miejscu, kupowana w mniejszych opakowaniach.
W skrócie: Alergia na roztocza u psa to reakcja na roztocza kurzu domowego, które żyją w legowiskach, materacach, tapicerce i dywanach. Daje świąd łap, pyska, uszu, pach i brzucha przez cały rok, przez co łatwo ją pomylić z alergią pokarmową. Pomaga cotygodniowe pranie legowiska w 60°C, częste odkurzanie i powietrze o wilgotności poniżej 50%, a o rozpoznaniu i odczulaniu decyduje weterynarz.
Pies drapie się w styczniu tak samo jak w lipcu, najmocniej wieczorem na kanapie albo rano po nocy na legowisku. Karma była już zmieniana, a świąd nie odpuszcza. Roztocza kurzu domowego to jedna z przyczyn, o których warto pomyśleć, zanim uznasz, że winna jest miska.
Czym są roztocza kurzu domowego
Roztocza kurzu domowego to mikroskopijne pajęczaki, które żyją wszędzie tam, gdzie ktoś śpi lub leży. Żywią się złuszczonym naskórkiem ludzi i zwierząt, a najlepiej czują się w cieple i wilgoci. Najwięcej jest ich w legowiskach, materacach, poduszkach, kanapach, kocach i dywanach.
Uczulają głównie białka z odchodów roztoczy, a nie same żywe roztocza. Te drobinki osiadają w tkaninach i kurzu, więc pies ma z nimi kontakt codziennie, zwłaszcza gdy śpi. Legowisko psa, pełne sierści i naskórka, to dla roztoczy bardzo dobre środowisko.
Roztocza są w domach przez cały rok, a ich liczba zwykle rośnie pod koniec lata i jesienią. U części psów objawy nasilają się w sezonie grzewczym, gdy dużo czasu spędzają w domu przy zamkniętych oknach.
Objawy: dlaczego tak łatwo pomylić je z alergią pokarmową
Alergia na roztocza wygląda na skórze dokładnie tak jak alergia pokarmowa i nie ma sezonu, który by ją zdradzał. To jedna z postaci alergii środowiskowej, czyli atopii, a jej typowe objawy to:
- lizanie i gryzienie łap, rdzawe zabarwienie sierści między palcami,
- pocieranie pyska o dywan i meble, drapanie okolic oczu,
- drapanie i potrząsanie uszami, nawracające problemy z uszami,
- zaczerwienione pachy, pachwiny i brzuch,
- przy długim trwaniu ciemniejsza, pogrubiała skóra w tych miejscach.
Przy alergii na pyłki pomaga sezonowość, bo objawy pojawiają się w określonych miesiącach. Przy roztoczach tej wskazówki nie ma: świąd trwa cały rok, tak jak przy alergii pokarmowej. Więcej o pyłkach przeczytasz we wpisie o alergii wziewnej u psa, a o tym, dlaczego świąd nasila się w nocy, we wpisie pies drapie się w nocy.
Roztocza czy pokarm: jak to rozplątać
Różnice między roztoczami a pokarmem widać raczej w historii psa i w tym, co już sprawdzono, niż na skórze. Tabela zbiera to, co pomaga je rozróżnić.
| Cecha | Roztocza kurzu domowego | Alergia pokarmowa |
|---|---|---|
| Kiedy objawy | cały rok, czasem mocniej jesienią i zimą | cały rok |
| Wiek pierwszych objawów | zwykle młody pies, między 6. miesiącem a 3. rokiem życia | każdy wiek, także szczeniak i senior |
| Objawy z jelit | nie należą do obrazu | czasem: miękka kupa, częste wypróżnienia, gazy |
| Kiedy najgorzej w ciągu dnia | często po nocy na legowisku albo po leżeniu na kanapie | bez wyraźnego związku z miejscem |
| Jak sprawdzić | wykluczenie innych przyczyn, rozpoznanie przez weterynarza, testy przed odczulaniem | dieta eliminacyjna przez co najmniej 8 tygodni i próba prowokacyjna |
| Co pomaga w domu | pranie, odkurzanie, suche powietrze | ścisła dieta bez dodatków |
Ważna rzecz o testach. Dodatni wynik testu na roztocza nie oznacza automatycznie, że to one są przyczyną świądu, bo przeciwciała przeciw roztoczom ma też wiele psów bez objawów. Testy na alergeny środowiskowe służą przede wszystkim do dobrania składu odczulania, gdy weterynarz już rozpoznał atopię. Testy z krwi na alergię pokarmową nie są uważane za wiarygodne, a do sprawdzenia pokarmu służy dieta eliminacyjna.
Pies może też mieć obie alergie naraz. Jeśli po 8 tygodniach dobrze przeprowadzonej diety świąd spada wyraźnie, ale nie do zera, możliwe, że część objawów daje środowisko. Szerzej o różnicowaniu piszemy we wpisie alergia sezonowa czy pokarmowa.
Legowisko i sprzątanie: plan na tydzień
Roztoczy nie da się usunąć z domu całkowicie, ale da się znacznie zmniejszyć ich liczbę tam, gdzie pies spędza najwięcej czasu. Najwięcej daje regularność w kilku prostych czynnościach.
- Dwa pokrowce na zmianę. Wybierz legowisko ze zdejmowanym pokrowcem i miej drugi na zapas, żeby jeden zawsze był czysty.
- Pranie co tydzień w 60°C. Pokrowiec i koce pierz w tej temperaturze, jeśli metka na to pozwala. Pranie w 30–40°C usuwa część alergenów, ale roztocza w większości przeżywają.
- Wkład do prania albo wymiany. Gruba pianka, której nie da się wyprać, gromadzi roztocza latami. Pierz wkład regularnie albo go wymieniaj.
- Zamrażarka dla pluszaków. Pluszowe zabawki, których nie wypierzesz w 60°C, włóż na dobę do zamrażarki, a potem wytrzep. Mróz także zabija roztocza.
- Odkurzanie dwa razy w tygodniu. Odkurzaczem z filtrem HEPA: podłogi, dywany, kanapa i okolice legowiska. Najlepiej, gdy pies jest w tym czasie w innym pokoju.
- Suche powietrze. Wilgotność poniżej 50%, codzienne wietrzenie, a w sezonie grzewczym prosty higrometr, żeby wiedzieć, co się dzieje.
- Kanapa i łóżko pod kontrolą. Ogranicz psu dostęp albo przykryj je zmywalnym kocem, który pierzesz razem z legowiskiem.
Jak dobrać materiał i miejsce legowiska, piszemy osobno we wpisie o legowisku dla psa alergika.
Co działa, a co tylko wygląda na pomoc
Przy roztoczach łatwo wydać pieniądze na rzeczy, które dają mniej niż zwykłe pranie. Alergeny roztoczy są stosunkowo ciężkie i szybko opadają na tkaniny i podłogę, więc najwięcej robi się tam, gdzie leżą.
- pranie legowiska, koców i pokrowców w 60°C co tydzień
- odkurzacz z filtrem HEPA dwa razy w tygodniu
- wilgotność w domu poniżej 50% i codzienne wietrzenie
- gładka podłoga zamiast ciężkiego dywanu w pokoju, w którym pies śpi
- legowisko ze zdejmowanym, zmywalnym pokrowcem
- sam oczyszczacz powietrza bez prania i odkurzania
- pranie rzeczy psa w 30–40°C
- zapachowe spraye do tkanin, które mogą dodatkowo drażnić skórę
- pluszowe legowisko bez pokrowca, którego nie da się wyprać
- zmiana karmy co kilka tygodni bez planu i notatek
Roztocza magazynowe i sucha karma
Poza roztoczami kurzu istnieją roztocza magazynowe, które żyją w suchych produktach, a ich białka są podobne do białek roztoczy kurzu. Pojawiają się w zbożach, mące i suchej karmie, szczególnie w otwartych opakowaniach trzymanych w cieple i wilgoci. Z powodu tego podobieństwa pies uczulony na roztocza kurzu może reagować także na magazynowe.
Nie znaczy to, że pies z dodatnim testem na roztocza musi rezygnować z suchej karmy. Dużo daje sposób przechowywania: mniejsze opakowania, oryginalny worek w szczelnym pojemniku, suche i chłodne miejsce, mycie pojemnika przed nową partią. Szczegóły opisujemy we wpisie o roztoczach magazynowych w suchej karmie.
Karma z białkiem hydrolizowanym pozwala jednocześnie sprawdzić pokarm na diecie eliminacyjnej, gdy obok roztoczy podejrzewasz też alergię pokarmową.
Praktyczne są tu karmy pakowane w mniejsze, osobno zamknięte porcje albo mokre w szkle: PeptiCare Skin Balance to trzy worki po 1,5 kg z hydrolizowanym łososiem, białą rybą i olejem sojowym (nie dla psa uczulonego na ryby), a konina i kozina w słoikach mają po jednym białku, ale zawierają drożdże browarnicze i pestki, konina także groch.
Kłaczek Menu Konina 400 g
jedno białko zwierzęce
Kłaczek Menu Kozina 400 g
jedno białko zwierzęceOtwarty słoik trzymasz w lodówce i zużywasz w ciągu 2–3 dni, więc problem długo otwartego opakowania znika. Więcej o wyborze formy karmy piszemy we wpisie mokra czy sucha karma na dietę eliminacyjną.
Gdzie w tym miejsce na odczulanie
Gdy weterynarz rozpozna atopię i potwierdzi znaczenie roztoczy, jedną z opcji jest odczulanie, czyli immunoterapia swoista. Polega na regularnym podawaniu przygotowanego dla psa preparatu z alergenami, żeby układ odpornościowy reagował na nie słabiej. Na efekt czeka się zwykle od 3 do 12 miesięcy i nie u każdego psa jest taki sam.
O tym, czy odczulanie ma sens u Twojego psa, zdecyduje lekarz, najlepiej zajmujący się dermatologią. Sprzątanie i pranie nie zastąpią tego planu, ale u wielu psów zmniejszają ilość alergenu, z którym skóra ma kontakt każdego dnia.
Jeśli pies ma dodatni wynik na roztocza, ostrożnie z karmą z owadów, bo opisywano reakcje krzyżowe między białkami owadów i roztoczy. Wyjaśniamy to we wpisie karma z owadów dla psa.
Kiedy do weterynarza
- Świąd trwa dłużej niż dwa tygodnie albo wraca mimo zmian w domu.
- Pies drapie się do krwi, ma strupy, krostki, sączące się plamy albo nieprzyjemny zapach skóry.
- Z uszu wydobywa się wydzielina, pies trzyma głowę przekrzywioną albo reaguje bólem przy dotyku ucha.
- Oczy są zaczerwienione, pies je mruży albo pojawia się ropna wydzielina.
- Do świądu dołączają biegunka, wymioty lub spadek wagi.
- Pojawia się kaszel, świszczący oddech lub trudności z oddychaniem.
- Pierwsze objawy świądu pojawiły się u starszego psa. Wtedy trzeba wykluczyć inne choroby.
Co możesz zrobić już dziś
- Wypierz legowisko. Zdejmij pokrowiec i wypierz go w 60°C razem z kocami psa.
- Odkurz i zamroź. Odkurz miejsca, w których pies śpi i leży, a pluszowe zabawki włóż na dobę do zamrażarki.
- Sprawdź przechowywanie karmy. Jeśli worek stoi otwarty w ciepłym miejscu, przenieś go do szczelnego pojemnika w chłodnym, suchym miejscu.
- Kup higrometr. Sprawdź wilgotność w pokoju, w którym pies śpi. Jeśli jest wyraźnie powyżej 50%, wietrz częściej.
- Porozmawiaj o kolejnych krokach. Jeśli objawy trwają cały rok, ustal z weterynarzem wykluczenie pcheł i dietę eliminacyjną na białku, którego pies wcześniej nie jadł, np. koninie czy kozinie, albo na karmie hydrolizowanej.
Najczęstsze pytania
Jakie są objawy alergii na roztocza u psa?
Najczęściej świąd łap, pyska, uszu, pach i brzucha, lizanie łap, pocieranie pyska o meble i nawracające problemy z uszami. Objawy trwają przez cały rok. Na skórze wyglądają tak samo jak przy alergii pokarmowej, dlatego nie da się ich rozróżnić po samym wyglądzie.
W jakiej temperaturze prać legowisko psa z alergią na roztocza?
W 60°C, jeśli tkanina na to pozwala, najlepiej raz w tygodniu. W tej temperaturze roztocza giną, a w 30–40°C większość przeżywa. Rzeczy, których nie da się tak wyprać, można włożyć na dobę do zamrażarki, a potem wytrzepać.
Czy pies uczulony na roztocza może jeść suchą karmę?
Zwykle tak, jeśli karma jest dobrze przechowywana. Pomaga kupowanie mniejszych opakowań, trzymanie worka w szczelnym pojemniku w chłodnym, suchym miejscu i mycie pojemnika przed nową partią. Jeśli mimo to masz wątpliwości, porozmawiaj z weterynarzem o karmie mokrej.
Czy da się całkowicie pozbyć roztoczy z domu?
Nie, roztocza są obecne niemal w każdym domu. Celem jest zmniejszenie ich liczby tam, gdzie pies spędza najwięcej czasu: w legowisku, na kanapie i dywanie. Regularne pranie, odkurzanie i suche powietrze robią tu największą różnicę.
Czy dodatni test na roztocza oznacza, że to one powodują świąd?
Nie zawsze. Wynik dodatni zdarza się też u psów, które się nie drapią. Weterynarz interpretuje test razem z objawami i po wykluczeniu innych przyczyn, w tym pcheł i alergii pokarmowej.
Czy oczyszczacz powietrza pomoże psu z alergią na roztocza?
Może trochę pomóc, ale alergeny roztoczy szybko opadają na tkaniny i podłogę. Dlatego pranie legowiska i odkurzanie dają zwykle więcej niż sam oczyszczacz.
Czy pies z alergią na roztocza może spać w łóżku?
Materac i pościel to jedno z głównych siedlisk roztoczy, więc łóżko zwykle utrudnia ograniczenie kontaktu z alergenem. Jeśli nie chcesz z tego rezygnować, przykryj łóżko kocem, który pierzesz w 60°C razem z legowiskiem psa.
Czy alergia na roztocza nasila się zimą?
U części psów tak. Liczba roztoczy rośnie zwykle pod koniec lata i jesienią, a w sezonie grzewczym pies spędza więcej czasu w domu przy zamkniętych oknach. Dlatego objawy bywają całoroczne, ze szczytem jesienią i zimą.
- Alergia na roztocza daje całoroczny świąd łap, pyska, uszu, pach i brzucha, dokładnie jak alergia pokarmowa.
- Dodatni test na roztocza nie przesądza o przyczynie, a pokarm sprawdza tylko dieta eliminacyjna trwająca co najmniej 8 tygodni.
- Najwięcej daje pranie legowiska w 60°C co tydzień, odkurzanie z filtrem HEPA i wilgotność poniżej 50%.
- Sucha karma jest zwykle w porządku, jeśli jest dobrze przechowywana, a mokra w szkle omija problem długo otwartego worka.
- Odczulanie to opcja po rozpoznaniu atopii, a na efekt czeka się od 3 do 12 miesięcy.
