Karma z owadów dla psa z alergią: co wiadomo, a czego nie

W skrócie: Karma z owadów dla psa opiera się najczęściej na larwach muchy czarnej albo mącznika młynarka. Dla większości psów to białko zupełnie nowe, więc może posłużyć w diecie eliminacyjnej, ale badań na psach z alergią pokarmową jest mało. Najważniejsze ograniczenie: owady są spokrewnione z roztoczami, więc u psa z alergią na roztocza owady nie są białkiem neutralnym.

Jeśli Twój pies przejadł już kurczaka, wołowinę, jagnięcinę i rybę, a nadal się drapie, w końcu trafisz na karmę z owadów. Brzmi dziwnie, ale idea jest prosta: pies nigdy nie jadł larw, więc nie miał okazji się na nie uczulić. Zobacz, co za tym stoi, co wiadomo z badań i kiedy lepiej poszukać innego białka.

Z jakich owadów robi się karmę dla psa

W karmach dla psów dominują dwa gatunki owadów, oba w postaci larw. Larwy są suszone i mielone na mączkę białkową, a osobno odzyskuje się z nich tłuszcz.

• Larwy muchy czarnej (Hermetia illucens, po angielsku black soldier fly). Najpopularniejsze w karmach dla psów i kotów.
• Larwy mącznika młynarka (Tenebrio molitor), czyli żółte „robaki mączne” znane z karmienia ptaków i gadów.
• Świerszcze, głównie świerszcz domowy, spotykane rzadziej.

W Unii Europejskiej lista owadów dopuszczonych do produkcji białka na paszę jest zamknięta. Są na niej mucha czarna, mucha domowa, mącznik młynarek i pleśniakowiec lśniący, trzy gatunki świerszczy oraz jedwabnik. Owady hodowane na paszę są traktowane jak zwierzęta gospodarskie i nie wolno ich karmić obornikiem, odpadami kuchennymi ani mączką mięsno-kostną. Pod względem higieny to więc kontrolowany surowiec, a nie „robaki z odpadków”.

W suchej masie owady mają zwykle od około 35 do 60% białka, zależnie od gatunku i stadium. W części karm weterynaryjnych białko owadów jest dodatkowo hydrolizowane, czyli pocięte na mniejsze fragmenty, tak jak w klasycznych karmach hydrolizowanych.

Dlaczego owady trafiły do karm dla alergików

Owady rozwiązują problem, z którym zderza się każdy właściciel psa z długą historią karm: brak białek, których pies jeszcze nie jadł. Dieta eliminacyjna działa tylko na białku nowym dla psa i trwa zwykle co najmniej 8 tygodni.

W przeglądzie Muellera, Olivry’ego i Prélauda z 2016 roku (BMC Veterinary Research) najczęściej opisywanymi alergenami pokarmowymi psów były wołowina, nabiał, kurczak i pszenica. To składniki większości popularnych karm. Pies, który przez lata jadł karmy z kilkoma mięsami, przysmaki z wołowiny i gryzaki z jagnięciny, ma coraz krótszą listę „czystych” białek. Owady są na niej prawie zawsze.

Do tego dochodzi argument środowiskowy: hodowla larw zajmuje mało miejsca i zużywa mało wody. To jednak argument za owadami w ogóle, a nie dowód, że pomogą Twojemu psu ze świądem.

Co wiadomo z badań, a czego nie

Dobrze zbadane jest to, że zdrowe psy jedzą karmy z owadów i dobrze je trawią. Znacznie mniej wiadomo o tym, jak sprawdzają się u psów z rozpoznaną alergią pokarmową.

W niewielkim badaniu 20 psów ze zdiagnozowaną alergią pokarmową przeszło na komercyjną karmę z białkiem owadów. Zmiany skórne zmniejszyły się u 12 z nich. Świąd spadł u 8 psów, u 4 się nie zmienił, u 2 lekko, a u jednego wyraźnie się nasilił. To obiecujący, ale skromny wynik, bo grupa była mała.

Badania trawienia pokazują jeszcze jedną rzecz, przydatną w domu. Pancerzyki owadów zawierają chitynę, która działa jak włókno. Przy części karm z owadów psy robią więcej kupy, choć jej konsystencja się nie pogarsza. Jeśli zobaczysz to w dzienniku objawów, nie musi to oznaczać nietolerancji.

Czego nie wiadomo: jak psy z alergią radzą sobie na owadach przez lata, jak często dochodzi do uczulenia na samo białko owadów i jak duże jest w praktyce ryzyko reakcji krzyżowej. Na te pytania na razie nie ma dobrych danych.

Roztocza a owady: reakcja krzyżowa

To najważniejsza część tego tekstu: owady i roztocza to stawonogi, a ich białka bywają do siebie podobne. Roztocza kurzu domowego i roztocza magazynowe należą do najczęstszych alergenów środowiskowych u psów z atopowym zapaleniem skóry. Wspólnym białkiem wielu stawonogów jest tropomiozyna, znana u ludzi z reakcji krzyżowych między roztoczami, skorupiakami i owadami.

W badaniu laboratoryjnym przeciwciała z krwi psów uczulonych na roztocza magazynowe wiązały się z białkami mącznika młynarka. Zidentyfikowano kilkanaście takich białek, w tym tropomiozynę. Autorzy nie znaleźli jednak wyraźnego związku między uczuleniem na roztocza a stanem skóry psów, więc znaczenie kliniczne tych wyników jest niejasne.

U ludzi sprawa jest lepiej opisana: u większości badanych osób uczulonych na krewetki po zjedzeniu mącznika pojawiały się objawy alergii. U psów takich badań brakuje, ale kierunek ryzyka jest ten sam.

Więcej o samych roztoczach przeczytasz w tekstach o alergii na roztocza u psa i o roztoczach magazynowych w suchej karmie. Gdy nie wiesz, czy objawy są sezonowe, zajrzyj do tekstu alergia sezonowa czy pokarmowa.

Owady, rzadkie mięso czy hydrolizat: porównanie

Owady to jedna z trzech dróg do białka, którego pies nie zna, i nie zawsze najprostsza.

Z tej tabeli wynika prosty podział. Owady mają sens u psa, który przejadł już większość mięs, nie ma objawów typowych dla alergii na roztocza i dla którego trudno znaleźć inne nowe białko. U psa z kilkoma nietkniętymi mięsami zwykle prościej zacząć od nich. Porównanie rzadkich białek znajdziesz w tekście o rzadkich białkach dla psa.

Na co patrzeć w składzie karmy z owadów

Słowo „owady” na froncie worka nie oznacza, że w środku nie ma nic innego. Zanim kupisz, przeczytaj cały skład.

Podobne pułapki z drugim białkiem dopisanym drobnym drukiem opisujemy w tekście o karmach monobiałkowych, które nie są monobiałkowe.

Czy u nas kupisz karmę z owadów

Nie, w psialergik.pl na razie nie ma karmy ani przysmaków z owadów, dlatego nie polecamy tu żadnego konkretnego produktu. Jeśli szukasz białka, którego pies prawdopodobnie nie znał, mamy kilka innych dróg.

Hipoalergiczne słoiki Kłaczek Menu Konina i Kozina mają po 70% mięsa z jednego zwierzęcia, bez zbóż i kurczaka. W składzie są jednak drożdże browarnicze i pestki słonecznika oraz dyni, a w koninie także groch. Fred Vet z muflonem to karma weterynaryjna z jednym białkiem zwierzęcym, ale muflon to dzika owca, więc nie dla psa, który jadł jagnięcinę.

Białka, których pies zwykle nie zna

Karma mokra

Kłaczek Menu Konina 400 g

jedno białko zwierzęce

24,00 zł

Karma mokra

Kłaczek Menu Kozina 400 g

jedno białko zwierzęce

26,00 zł

Karma weterynaryjna

Fred Vet z muflonem 390 g — alergia pokarmowa

jedno białko zwierzęce

17,79 zł

Gdy lista zjedzonych białek jest bardzo długa albo nieznana, porozmawiaj z weterynarzem o karmie hydrolizowanej. Do nagród na czas diety pasują przysmaki bez mięsa, na przykład paski z batatów.

Kiedy do weterynarza

• Świąd jest tak silny, że pies nie śpi w nocy albo rozdrapuje skórę do krwi.
• Pojawiają się strupy, sączące się zmiany, łyse placki albo nieprzyjemny zapach skóry.
• Uszy są czerwone, gorące, z wydzieliną, a pies trzepie głową.
• Po nowej karmie puchnie pysk, pojawiają się bąble na skórze, wymioty albo trudności z oddychaniem. To pilne.
• Pies ma biegunkę dłużej niż dwa dni, krew w kale albo chudnie.
• Wiesz lub podejrzewasz, że pies jest uczulony na roztocza, a chcesz przejść na karmę z owadów.

Co możesz zrobić już dziś

1. Sprawdź wzór objawów Całoroczny świąd, gorszy w domu, w łóżku i zimą, może wskazywać na roztocza. Wtedy owady nie są pierwszym wyborem.
2. Spisz zjedzone białka Wszystkie karmy, przysmaki, gryzaki i oleje z ostatniego roku.
3. Wybierz białko spoza listy Jeśli zostały Ci rzadkie mięsa, zacznij od nich, na przykład od koniny albo koziny.
4. Porozmawiaj o hydrolizacie Gdy lista jest długa albo niepełna, zapytaj weterynarza o karmę z hydrolizowanym białkiem.
5. Zacznij dziennik Od pierwszego dnia zapisuj świąd, uszy, łapy i kupę, żeby po 8 tygodniach mieć z czym porównać.

Najczęstsze pytania