Brązowienie białej sierści u psa: co oznacza i co z tym zrobić

W skrócie: Brązowienie białej sierści u psa to najczęściej ślad śliny albo łez, w których są porfiryny, barwniki z rozpadu hemu. Gdzie jest brąz, tam pies często liże, więc przebarwienia działają jak mapa świądu. Jedną z częstych przyczyn jest alergia, pokarmowa albo środowiskowa, a samo mycie poprawi wygląd, ale nie usunie powodu.

Masz białego albo jasnego psa i widzisz, że łapy zrobiły się rude, a broda wygląda, jakby pies pił kawę. Kąpiel pomaga na kilka dni, potem kolor wraca. Zanim kupisz kolejny szampon, sprawdź, gdzie dokładnie są przebarwienia, bo to sporo mówi o tym, co dzieje się ze skórą.

Skąd się bierze brązowy kolor

Brązowy kolor to chemia śliny i łez, a nie brud. Porfiryny powstają w organizmie przy rozkładzie hemu, czyli barwnika krwi, i pies wydala je między innymi ze łzami, śliną i moczem. Na ciemnej sierści ich nie widać, na białej utleniają się na powietrzu i zostają jako rdzawobrązowy nalot.

Jedno polizanie niczego nie zabarwi. Przebarwienie powstaje wtedy, gdy włos jest mokry od śliny wiele razy dziennie przez tygodnie. Brązowe miejsce jest więc zapisem tego, co pies robi, kiedy nie patrzysz, na przykład wieczorem na legowisku albo w nocy.

Drugi składnik to drobnoustroje. Stale wilgotna sierść i skóra pod nią to dobre warunki dla drożdżaków Malassezia i bakterii. Przy ich nadmiarze kolor robi się ciemniejszy, bardziej czerwonobrązowy, skóra bywa tłusta, a miejsce zaczyna pachnieć. Więcej o tym piszemy w tekście o objawach malassezii u psa.

Ciemny pies może lizać łapy tak samo często, tylko nikt tego nie zauważa. Właściciele białych psów, na przykład maltańczyków, bichonów, samojedów czy west highland white terierów, dostają tę informację za darmo. Westie należą zresztą do ras najczęściej opisywanych w badaniach psów z alergią pokarmową.

Brązowe plamy jako mapa świądu

To, gdzie jest brąz, mówi więcej niż to, jak bardzo jest ciemny. Pies liże i podgryza te miejsca, które go swędzą albo bolą, a alergia ma swoje ulubione okolice. Tabela nie zastąpi badania, ale pomoże uporządkować to, co widzisz.

Brąz na wszystkich czterech łapach i do tego na brodzie to obraz, który u psów z alergią widuje się bardzo często. W zebranych badaniach psów z alergią pokarmową najczęściej swędziały uszy, łapy i brzuch albo całe ciało, a okolica odbytu tylko u mniejszości.

Liczy się też rytm w ciągu roku. Alergia pokarmowa daje objawy przez cały rok, bo pies je to samo codziennie. Jeśli łapy rudzieją każdej wiosny i jaśnieją zimą, bardziej podejrzane są pyłki. Porównanie znajdziesz we wpisie alergia sezonowa czy pokarmowa.

Świąd, ból czy nawyk

Nie każde lizanie oznacza swędzenie, ale przy brązie w kilku miejscach naraz świąd jest najczęstszym wyjaśnieniem. Spróbuj przyjrzeć się temu, jak pies liże, a nie tylko gdzie.

• Świąd: pies liże kilka miejsc, do tego drapie uszy, pachy albo brzuch, budzi się w nocy, żeby się podrapać, i trudno go od tego odwołać.
• Ból: liże jedną łapę, w jednym punkcie, czasem kuleje, odsuwa łapę przy dotyku.
• Nawyk albo nuda: liże głównie wtedy, gdy zostaje sam albo się nudzi, a przestaje, kiedy dostanie zajęcie. Skóra pod spodem jest zwykle spokojna.

Nawyk też potrafi zrobić krzywdę. Długotrwałe wylizywanie jednego miejsca na przedniej łapie, zwykle nad nadgarstkiem, może skończyć się twardą, łysą, zaczerwienioną zmianą, którą trzeba pokazać weterynarzowi. Częściej spotyka się ją u dużych psów.

Żeby nie zgadywać, oceń świąd w skali od 0 do 10 przez tydzień, codziennie o tej samej porze. Jak to zrobić, opisujemy we wpisie o skali świądu u psa, a o lizaniu łączonym z wygryzaniem sierści w tekście pies wygryza sierść.

Kiedy przyczyną nie są łapy ani świąd

Część brązowych plam ma wyjaśnienie zupełnie inne niż alergia. Przy oczach często decyduje budowa głowy: płytkie oczodoły, podwinięte powieki, wąskie kanaliki odprowadzające łzy albo włosy drażniące oko. Łzy spływają wtedy po policzku zamiast do nosa. Szerzej opisujemy to w tekście o łzawieniu oczu u psa.

Broda może brązowieć od ślinienia przy chorych zębach albo po prostu dlatego, że pies pije, chlapiąc, i chodzi z mokrym pyskiem. Jeśli ma kamień, nieprzyjemny zapach z pyska albo gryzie ostrożnie jedną stroną, zacznij od kontroli zębów.

U suk, których srom chowa się w fałdzie skóry, mocz i wilgoć zostają w tej okolicy, a sierść na wewnętrznej stronie ud może brązowieć. U psów z fałdami przy nosie i wargach wilgoć zbiera się w zagłębieniach nawet bez lizania. Takie miejsca wystarczy codziennie osuszać, a jeśli pachną albo są czerwone, pokazać weterynarzowi.

Jak myć brązowe miejsca

Mycie nie usunie przyczyny, ale ogranicza wilgoć i drożdżaki, więc ma sens. Raz zabarwiony włos rzadko wraca do pełnej bieli. Realny cel to czysta, sucha skóra i nowa sierść, która odrasta już jasna.

1. Przemyj Użyj letniej wody albo łagodnego, bezzapachowego szamponu dla psów. Przy łapach dokładnie spłucz przestrzenie między palcami, bo resztki szamponu też swędzą.
2. Osusz bez tarcia Dociskaj ręcznik, zamiast trzeć. Między palcami pomoże chłonny wacik albo suszarka na chłodnym nawiewie, trzymana daleko od skóry.
3. Oczy osobno Okolice oczu przecieraj przegotowaną, ostudzoną wodą lub solą fizjologiczną, osobnym wacikiem do każdego oka.
4. Broda po każdym posiłku Wycieraj ją suchą ściereczką po jedzeniu i piciu, żeby skóra pod spodem nie była stale mokra.
5. Skróć zabarwiony włos Poproś groomera o skrócenie sierści przy łapach, brodzie i oczach. Krótszy włos szybciej schnie, a rude końcówki znikają razem z nim.

Co ma do tego karma

Karma nie wybieli sierści, ale może zmniejszyć lizanie, jeśli jego przyczyną jest alergia pokarmowa. Mniej świądu oznacza mniej śliny na sierści, a nowy włos odrasta jasny. Obietnic typu „karma na rude łapy” nie traktuj poważnie.

W przeglądzie Muellera, Olivry’ego i Prélauda (BMC Veterinary Research, 2016) najczęściej opisywanymi alergenami pokarmowymi psów były wołowina, nabiał, kurczak i pszenica, rzadziej soja, jagnięcina, kukurydza, jajko, wieprzowina, ryby i ryż. Alergię pokarmową sprawdza się dietą eliminacyjną: przez co najmniej 8 tygodni pies je jedno białko, którego wcześniej nie jadł, albo karmę hydrolizowaną, i nic poza tym.

Na brązowej sierści efekt widać najpóźniej. Najpierw spada liczba epizodów lizania, potem uspokaja się skóra, a jasny włos odrasta dopiero po kilku miesiącach. Dlatego oceniaj dietę po zachowaniu psa i stanie skóry, nie po kolorze łap.

Jeśli pies nie jadł koniny, możesz oprzeć na niej całą dietę, łącznie z nagrodami. Kłaczek Menu Konina ma 70% koniny i nie ma pszenicy ani zbóż, ale ma groch, drożdże browarnicze oraz pestki słonecznika i dyni, a przysmaki z koniny mają po 20% tłuszczu, więc przy chorej trzustce najpierw zapytaj weterynarza.

Konina w słoiku i w nagrodach

Karma mokra

Kłaczek Menu Konina 400 g

jedno białko zwierzęce

24,00 zł

Przysmaki

Sanadog Kosteczki treningowe z koniny 100 g

jedno białko zwierzęce

21,50 zł

Przysmaki

Sanadog Burger z koniny 100 g

jedno białko zwierzęce

21,50 zł

Najczęstszy błąd to czysta miska i przysmaki z innego białka. Gryzak ze skóry wołowej albo kawałek sera na spacerze wystarczy, żeby test nic nie wykazał. Pomysły na nagrody znajdziesz we wpisie czym nagradzać psa na diecie eliminacyjnej.

Kiedy do weterynarza

• Skóra pod brązową sierścią jest czerwona, pogrubiała, ciemna albo tłusta i wyraźnie pachnie.
• Pies wylizuje łapę do krwi, kuleje albo opuszka jest spuchnięta lub gorąca.
• Na nadgarstku pojawiła się twarda, łysa, czerwona zmiana, którą pies stale liże.
• Oko jest zaczerwienione, przymknięte, pies mruży je lub trze, a wydzielina jest żółta albo zielona.
• Pies się ślini, ma zapach z pyska, krwawiące dziąsła albo unika gryzienia.
• Lizaniu okolic genitaliów towarzyszy częste oddawanie moczu, parcie albo krew w moczu.
• Na skórze są krosty, strupy, łyse placki albo sączące miejsca.
• Mimo mycia i diety prowadzonej co najmniej 8 tygodni lizanie się nie zmniejsza.

Co możesz zrobić już dziś

1. Zrób zdjęcia Sfotografuj wszystkie brązowe miejsca w dziennym świetle i powtarzaj to co dwa tygodnie w tych samych ujęciach. Zestaw zdjęć powie Ci więcej niż pamięć.
2. Zapisuj lizanie Przez tydzień notuj, kiedy i jak długo pies się liże: po spacerze, po jedzeniu, wieczorem. Szablon znajdziesz w tekście o dzienniku objawów alergii u psa.
3. Spisz jedzenie Wypisz wszystko, co pies je: karmę, przysmaki, gryzaki, resztki ze stołu, smakowe tabletki. Z tą listą idź do weterynarza.
4. Wybierz nowe białko Jeśli weterynarz uzna, że trzeba sprawdzić alergię pokarmową, wybierz białko, którego pies nie jadł, na przykład koninę albo kozinę. Psu, który poznał już wiele mięs, lekarz może zaproponować karmę hydrolizowaną.
5. Ustal nagrody Dobierz przysmaki do białka z miski, żeby jeden smakołyk nie zepsuł kilku tygodni diety.

Najczęstsze pytania