Konserwanty w karmie dla psa a alergia: co naprawdę uczula

W skrócie: Konserwanty w karmie dla psa rzadko są przyczyną alergii, bo psy uczulają się prawie zawsze na białka. Dla alergika groźniejsze są wzmacniacze smaku, tłuszcze i buliony pochodzenia zwierzęcego, które mogą wnieść białko spoza głównego składu. Gdy etykieta podaje tylko „przeciwutleniacze” albo „substancje aromatyzujące”, masz prawo zapytać producenta, co to dokładnie jest.

Czytasz skład worka i widzisz „konserwanty”, „przeciwutleniacze”, „substancje aromatyzujące”. Brzmi groźnie, szczególnie gdy pies od miesięcy się drapie i szukasz winnego. Zanim skreślisz karmę, sprawdź, które z tych słów mają znaczenie przy alergii, a które tylko dobrze wyglądają w internetowych dyskusjach.

Alergia to reakcja na białko, nie na konserwant

Alergia pokarmowa to reakcja układu odpornościowego na konkretne białko z jedzenia. Alergeny pokarmowe to białka i glikoproteiny, często odporne na gotowanie, kwas żołądkowy i enzymy trawienne. Dlatego ugotowany kurczak uczula tak samo jak surowy.

Konserwanty, przeciwutleniacze i barwniki to zwykle małe cząsteczki chemiczne, a nie białka. W przeglądzie Muellera, Olivry’ego i Prélauda (BMC Veterinary Research, 2016) najczęściej opisywanymi alergenami pokarmowymi psów były kolejno wołowina, nabiał, kurczak i pszenica, a dalej soja, jagnięcina, kukurydza, jajko, wieprzowina, ryby i ryż. Na tej liście są same produkty spożywcze, żadnych dodatków.

Nie znaczy to, że pies nie może źle zareagować na dodatek. Takie reakcje opisuje się jednak rzadko i zwykle nie są alergią w ścisłym sensie, tylko nietolerancją, która nie angażuje układu odpornościowego. Przy świądzie i problemach z uszami najpierw szuka się białka.

Cztery grupy dodatków i co z nich wynika dla alergika

Konserwanty, przeciwutleniacze, barwniki i substancje aromatyzujące to dodatki paszowe, które w UE przed dopuszczeniem przechodzą ocenę bezpieczeństwa. Każda grupa ma inne zadanie i inne znaczenie dla psa z alergią.

Najważniejszy jest ostatni wiersz. Konserwant w miękkim przysmaku ma dla alergika mniejsze znaczenie niż to, z jakiego mięsa jest sam przysmak.

Nazwa grupy zamiast nazwy dodatku: co masz prawo wiedzieć

Na worku często zobaczysz samo „przeciwutleniacze” albo „substancje aromatyzujące” i to jest zgodne z prawem. Unijne rozporządzenie 767/2009 pozwala karmom dla zwierząt domowych podać przy tych czterech grupach tylko nazwę grupy. Producent musi wtedy ujawnić nazwę dodatku kupującemu, który o nią poprosi.

Ten sam przepis pozwala zastąpić nazwy składników nazwą kategorii, na przykład „mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego”. Dlatego na etykiecie karmy dla zwierząt domowych musi być bezpłatny numer telefonu albo inny kontakt, przez który zapytasz o dodatki i o składniki ukryte pod nazwą kategorii.

W praktyce wygląda to tak: w składzie widzisz „mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego”, a w dodatkach „przeciwutleniacze”. Oba zapisy są legalne, ale przy alergii nic Ci nie mówią. Wystarczy jeden mail, żeby dowiedzieć się więcej.

Gdzie naprawdę chowa się białko: wzmacniacze smaku

Dla psa alergika groźniejszy od konserwantu jest wzmacniacz smaku zrobiony z tkanek zwierzęcych. Sucha karma sama z siebie pachnie słabo, dlatego producenci pokrywają krokiety substancjami, które zachęcają psa do jedzenia.

W przeglądzie badań o wzmacniaczach smaku w suchych karmach z 2021 roku hydrolizat tkanek zwierzęcych opisano jako prawdopodobnie najczęściej stosowany wzmacniacz w całej branży. Robi się go z wątroby, serc i innych podrobów drobiu, wieprzowiny, wołowiny albo z ryb, rozkładając białka enzymami.

Jeśli taki wzmacniacz jest z drobiu, a karma reklamuje się kaczką albo jagnięciną, pies uczulony na kurczaka może dostać dokładnie to, czego unikasz. W przepisach hydrolizat z tkanek zwierzęcych jest zwykle składnikiem, a nie dodatkiem, więc powinien być w składzie. Może się jednak kryć pod nazwą kategorii albo pod ogólnym „hydrolizowane białko zwierzęce”.

Podobnie działa tłuszcz zwierzęcy, bulion i aromat bez nazwy źródła. O tym, jak drób trafia do karmy przez tłuszcz, piszemy we wpisie o ukrytym kurczaku w karmie. Co znaczą nazwy typu „o smaku kurczaka”, wyjaśniamy we wpisie karma z kurczakiem a o smaku kurczaka.

Czy karma bez konserwantów jest bezpieczniejsza

Brak konserwantów nie sprawia, że karma mniej uczula, a w suchej karmie może oznaczać szybsze psucie się tłuszczu. Liczy się forma karmy i sposób przechowywania.

Karma w szklanym słoiku albo w kartonie jest sterylizowana w zamkniętym opakowaniu, więc do otwarcia nie potrzebuje konserwantów. Po otwarciu trzymaj ją w lodówce i zużyj w czasie podanym na etykiecie. Więcej o tym przeczytasz we wpisie karma w słoiku czy w puszce.

Sucha karma to inna sytuacja. Ma mało wody i sporo tłuszczu, który z czasem się utlenia. Przeciwutleniacze, naturalne albo syntetyczne, spowalniają ten proces. Zjełczała karma gorzej pachnie, pies niechętnie ją je, a część witamin się rozkłada.

Przechowuj suchą karmę w oryginalnym, zamkniętym worku, w chłodnym i suchym miejscu. To chroni też przed roztoczami magazynowymi, które u części psów mogą nasilać świąd. Piszemy o nich we wpisie o roztoczach magazynowych w suchej karmie.

Kiedy podejrzewać dodatek, a nie białko

O dodatku myśl dopiero wtedy, gdy wykluczysz białka, i sprawdzaj go tą samą metodą: eliminacją i próbą. Podejrzenie bez próby zwykle prowadzi do skreślania kolejnych karm bez żadnej pewności.

Sygnały, które mogą wskazywać na coś innego niż białko:

• objawy pojawiają się po karmach z różnymi białkami, ale od jednego producenta,
• pies reaguje na kolorowe przysmaki, a na zwykłe z tego samego mięsa już nie,
• w dzienniku widać związek z jednym produktem, a nie z jednym gatunkiem mięsa,
• po 8 tygodniach diety z prostym składem objawy zniknęły, choć białko zostało podobne.

Procedura jest taka sama jak przy białkach. Przez co najmniej 8 tygodni pies je karmę z krótkim, jasnym składem i przysmaki z tego samego białka. Potem, w porozumieniu z weterynarzem, podajesz podejrzany produkt i obserwujesz. Jak przeprowadzić taki test, opisujemy we wpisie o próbie prowokacyjnej.

Na start takiej diety dobrze sprawdzają się produkty z krótkim składem. Kłaczek Menu Konina ma jedno białko zwierzęce i według producenta nie zawiera konserwantów, ale ma groch, drożdże browarnicze oraz pestki słonecznika i dyni. Suszony struś to jeden składnik. Kosteczki z koniny to w 95% konina i w 5% gliceryna roślinna, która utrzymuje wilgotność.

Proste składy bez kolorowych dodatków

Karma mokra

Kłaczek Menu Konina 400 g

jedno białko zwierzęce

24,00 zł

Posypki i dodatki

Mr. Bones Struś suszony 100 g

jedno białko zwierzęce

45,00 zł

Przysmaki

Sanadog Kosteczki treningowe z koniny 100 g

jedno białko zwierzęce

21,50 zł

Podobnie jest z hasłem „human grade” na etykiecie. Rozbieramy je we wpisie human grade: co to znaczy.

Kiedy do weterynarza

• świąd trwa dłużej niż 2–3 tygodnie albo pies drapie się do ran,
• wracają zapalenia uszu, pies liże łapy do zaczerwienienia,
• po jedzeniu pojawia się obrzęk pyska, bąble na skórze, wymioty lub trudności z oddychaniem: to sytuacja pilna,
• biegunka albo wymioty trwają dłużej niż 1–2 dni lub widzisz krew w kale,
• pies traci apetyt, chudnie albo jest wyraźnie osowiały.

Co możesz zrobić już dziś

1. Przeczytaj skład i dodatki Wypisz wszystkie pozycje zwierzęce bez nazwy gatunku oraz cztery grupy dodatków podane samą nazwą grupy.
2. Zapytaj producenta Masz prawo poznać nazwy dodatków i składników ukrytych pod kategorią. Kontakt musi być na etykiecie.
3. Odstaw kolorowe przysmaki Zastąp je przysmakami z tego samego białka co karma albo przysmakami bez mięsa.
4. Przechowuj suchą karmę w oryginalnym worku Zamknij go szczelnie i trzymaj w chłodnym, suchym miejscu.
5. Zapisuj objawy i produkty Notuj, co pies je i jak się drapie. Bez tego trudno odróżnić reakcję na białko od reakcji na dodatek.

Najczęstsze pytania