Rasy psów skłonne do alergii: lista, objawy i co z tego wynika

W skrócie: Do ras psów skłonnych do alergii najczęściej zalicza się west highland white terriera, labradora, goldena, owczarka niemieckiego, buldoga francuskiego, boksera, shar-peia, mopsa i cocker spaniela. Ta skłonność dotyczy głównie atopii, czyli uczulenia na alergeny ze środowiska, a przy alergii pokarmowej dane o rasach są słabe. Rasa podpowiada, gdzie patrzeć i kiedy reagować, ale nie stawia diagnozy.

Bierzesz szczeniaka westa albo goldena i słyszysz od znajomych, że to „rasa alergiczna”. Albo pies już się drapie i zastanawiasz się, czy to w genach i czy da się z tym coś zrobić. Poniżej rozdzielamy to, co o rasach i alergii naprawdę wiadomo, od tego, co się tylko powtarza.

Co znaczy, że rasa jest skłonna do alergii

Skłonność rasy oznacza tylko tyle, że wśród psów tej rasy alergię rozpoznaje się częściej niż wśród ogółu psów w danej klinice albo kraju. Nie znaczy, że każdy pies tej rasy zachoruje, ani że pies innej rasy jest bezpieczny.

Za skłonnością stoją geny. Atopowe zapalenie skóry się dziedziczy, ale nie przez jeden gen, tylko przez wiele drobnych czynników naraz. Część z nich dotyczy bariery skóry: naskórek, który gorzej trzyma wodę, przepuszcza więcej drobin z otoczenia, a układ odpornościowy ma więcej okazji, żeby się na nie uczulić.

Drugą połową układanki jest środowisko: klimat, pyłki w okolicy, roztocza w domu, pchły. Dlatego listy ras różnią się między krajami. Porównanie ośrodków z kilku kontynentów pokazało, że rasa wyraźnie częstsza wśród psów z atopią w jednym miejscu w innym potrafi nie odstawać od średniej.

Część różnic to zwykła popularność. Rasy, których jest dużo, częściej trafiają do każdej statystyki, także do statystyk alergii.

Atopia i alergia pokarmowa to dwie różne listy

Większość list „ras alergicznych” dotyczy atopii, czyli uczulenia na roztocza, pyłki i pleśnie, a nie na jedzenie.

Przy alergii pokarmowej obraz jest mniej wyraźny. W przeglądzie Olivry i Mueller (BMC Veterinary Research, 2019), który zebrał dane o ponad 800 psach z alergią pokarmową skóry, cztery rasy dały razem około 40% przypadków: owczarek niemiecki, west highland white terrier, labrador i golden retriever. Ci sami autorzy piszą jednak wprost, że wiarygodnych danych o skłonności rasowej do alergii pokarmowej nie ma. Te cztery rasy są po prostu bardzo liczne.

Wniosek dla Ciebie: u psa z rasy „alergicznej” świąd przez cały rok nie oznacza automatycznie atopii. Pokarm sprawdza się tak samo jak u każdego innego psa, dietą eliminacyjną przez co najmniej 8 tygodni. Jak odróżnić oba typy po objawach, opisujemy w tekście alergia sezonowa czy pokarmowa.

Rasy i miejsca, w których zwykle widać objawy

U części ras atopia ma swoje ulubione miejsca na ciele i warto je znać, bo tam świąd pojawia się najwcześniej.

Klasyczny wzór u psa z atopią to łapy, brzuch, uszy i pysk. Wytyczne międzynarodowego komitetu ICADA (BMC Veterinary Research, 2015) wymieniają dodatkowo miejsca typowe dla kilku ras. W tabeli zebraliśmy je razem z kłopotami, które w tych rasach często idą w parze z alergią albo ją udają.

„Brak danych” nie znaczy, że rasa jest odporna na alergię pokarmową. Znaczy tylko, że nie wyróżnia się w zebranych opisach.

Mieszaniec też może mieć alergię

Pies bez rodowodu nie ma wbudowanej odporności na alergię. Mieszaniec po labradorze, owczarku albo terierze może odziedziczyć tę samą skłonność co rodzic, a u psa nieznanego pochodzenia po prostu nie wiemy, co ma w genach.

Do tego rasy spoza list też chorują. Trafiają do statystyk rzadziej, bo jest ich mniej albo nikt ich osobno nie liczył. Jeśli Twój pies ma objawy z tabeli, a jego rasy w niej nie ma, traktuj objawy tak samo poważnie.

Co ma sens, gdy masz psa z rasy skłonnej do alergii

Genów nie zmienisz, ale możesz wcześniej zauważyć problem i nie dokładać skórze dodatkowych kłopotów.

Częsta zmiana karmy wydaje się ostrożna, a działa odwrotnie. Każde nowe białko, które pies zje „na próbę”, przestaje być nowe, a właśnie takiego będziesz potrzebować do diety eliminacyjnej. Więcej o tym piszemy w tekście o rotacji białek.

Wybór szczeniaka: o co zapytać hodowcę

Skoro skłonność się dziedziczy, najwięcej możesz zrobić jeszcze przed odebraniem szczeniaka.

• Czy matka albo ojciec miały świąd, lizały łapy albo miały nawracające zapalenia uszu?
• Czy któryś z rodziców jest na stałej karmie weterynaryjnej z powodu skóry albo brzucha?
• Czy szczenięta z poprzednich miotów mają problemy skórne?
• Czym karmione są szczenięta i jakie przysmaki dostają?

Ostatnie pytanie wydaje się drobne, a przyda Ci się za rok albo dwa. Lista białek, które pies jadł od małego, to punkt wyjścia do wyboru karmy, gdyby trzeba było sprawdzać alergię. Hodowca, który odpowiada otwarcie i bez obrażania się, to dobry znak.

Pierwsze sygnały w pierwszych latach życia

Atopia najczęściej daje o sobie znać między 6. miesiącem a 3. rokiem życia, więc to okres, w którym warto patrzeć uważniej.

Alergia pokarmowa nie trzyma się tych ram. We wspomnianym przeglądzie u ponad jednej trzeciej psów objawy zaczęły się przed pierwszymi urodzinami, a u innych dopiero w wieku kilkunastu lat. O tym, jak pies uczula się na karmę, którą jadł latami, piszemy w tekście jak powstaje alergia pokarmowa.

Pierwsze sygnały bywają ciche:

• lizanie łap po każdym spacerze i rdzawe przebarwienia sierści między palcami,
• drapanie uszu, potrząsanie głową, zapach z uszu,
• ocieranie pyska o dywan i kanapę,
• zaczerwieniony brzuch i pachy po zabawie na trawie,
• miękka kupa albo częste wypróżnienia razem ze świądem.

Szczegółowo o szczeniętach piszemy w tekście pierwsze objawy alergii u szczeniaka.

Jak wygląda diagnoza u psa z rasy skłonnej

Rasa nie skraca drogi do rozpoznania. Weterynarz i tak przechodzi te same etapy, bo podobny świąd dają pasożyty, zakażenia i obie alergie.

• Najpierw wyklucza pchły, świerzb i zakażenia skóry oraz uszu.
• Potem sprawdza pokarm: dieta eliminacyjna przez co najmniej 8 tygodni i próba prowokacyjna.
• Jeśli dieta nie pomaga albo pomaga tylko częściowo, rozpoznaje atopię.

Testy na alergeny środowiskowe służą głównie do dobrania odczulania, gdy atopia jest już rozpoznana. Testy z krwi na alergię pokarmową nie są uważane za wiarygodne, a do sprawdzenia pokarmu służy dieta. Jak przygotować się do wizyty, opisujemy w tekście o wizycie u dermatologa weterynaryjnego.

Kiedy do weterynarza

• świąd budzi psa w nocy albo trwa dłużej niż dwa tygodnie,
• drugie zapalenie uszu w ciągu roku albo zapach, wydzielina i ból przy dotyku ucha,
• sączące się, gorące placki skóry, krosty, strupy,
• łyse placki albo skóra, która ciemnieje i grubieje,
• świąd razem z biegunką, wymiotami albo bardzo częstymi kupami,
• odparzenia w fałdach, które wracają mimo suszenia i mycia.

Co możesz zrobić już dziś

1. Spisz, co pies je Karma, przysmaki, gryzaki, smakowe tabletki: pełne nazwy i białka. Ta lista będzie potrzebna przy wyborze karmy do diety eliminacyjnej.
2. Obejrzyj miejsca typowe dla rasy Sprawdź w tabeli, gdzie u Twojej rasy częściej zaczynają się zmiany, i raz w tygodniu obejrzyj je w dobrym świetle.
3. Ustaw stałą ochronę przed pchłami Przez cały rok, nie tylko latem. Preparat dobierze weterynarz.
4. Zacznij oceniać świąd Skala od 0 do 10 raz dziennie wystarczy. Jak oceniać, opisujemy w tekście o skali świądu.
5. Nie zmieniaj karmy na oślep Jeśli pies już się drapie, zamiast kolejnej przypadkowej karmy umów wizytę i zaplanuj dietę z jednym nowym białkiem. Jak ją wybrać, piszemy w tekście pierwsza karma po podejrzeniu alergii.

Najczęstsze pytania