Alergia na pleśń u psa: objawy, jesień i co zmienić w domu
Zarodniki pleśni z liści, wilgotnych ścian i źle przechowywanej karmy mogą uczulać psa. Objawy, różnice z roztoczami i plan dla domu i spacerów.
Czy pies może być uczulony na pleśń?
Tak. Zarodniki pleśni należą do alergenów środowiskowych, na które uczulają się psy z atopią, obok roztoczy i pyłków. Jak często, zależy mocno od klimatu i warunków w domu.
Jakie są objawy alergii na pleśń u psa?
Takie jak przy innych alergiach środowiskowych: lizanie łap, drapanie pyska i uszu, czerwone pachy i brzuch. Często trwają cały rok i nasilają się w wilgotne dni oraz jesienią.
Kiedy pleśń uczula najbardziej?
Na zewnątrz od lata do jesieni, gdy jest ciepło i wilgotno, a na ziemi gniją liście. W domu przez cały rok, jeśli mieszkanie jest zawilgocone.
Czy spleśniała karma uczula psa?
Spleśniałej karmy w ogóle się psu nie podaje. Oprócz alergenów pleśnie mogą wytwarzać mykotoksyny, które są dla psa trujące.
W skrócie: Alergia na pleśń u psa to reakcja na zarodniki grzybów pleśniowych z wilgotnych pomieszczeń, gnijących liści i źle przechowywanej żywności. Daje świąd łap, pyska, uszu i brzucha, często całoroczny z nasileniem jesienią, więc łatwo ją pomylić z alergią na roztocza albo z alergią pokarmową. Pomaga suche powietrze w domu (30–50% wilgotności), przecieranie łap po spacerach i szczelnie przechowywana karma, a rozpoznanie stawia weterynarz.
Październik, liście na chodnikach, pies wraca ze spaceru i od razu zabiera się za lizanie łap. Albo drapie się przez cały rok, a mieszkanie jest na parterze, z ciemnym nalotem w rogu łazienki. Pleśń rzadko przychodzi do głowy jako pierwsza, a bywa ważnym kawałkiem układanki.
Czym jest alergia na pleśń u psa
To jedna z postaci atopii: pies uczula się na drobne zarodniki grzybów, które unoszą się w powietrzu i osiadają na sierści oraz skórze.
W testach alergicznych dla psów sprawdza się zwykle kilka rodzajów pleśni, m.in. Alternaria i Cladosporium, typowe na zewnątrz, oraz Aspergillus i Penicillium, częste w domach i w żywności. U psów alergeny środowiskowe działają głównie przez skórę, dlatego objawy to przede wszystkim świąd, a katar i kichanie zdarzają się rzadziej.
Jak często pleśń rzeczywiście uczula, zależy od miejsca. W badaniu z Korei pleśnie dawały najwięcej dodatnich reakcji w testach śródskórnych ze wszystkich grup alergenów, a autorzy wiązali to z warunkami życia psów. W badaniu z Niemiec dodatni wynik na pleśnie miało tylko kilka procent psów z atopią. Wniosek jest prosty: pleśń bywa winna, ale nie u każdego psa i nie w każdym domu.
Gdzie pies spotyka zarodniki pleśni
Pleśń potrzebuje dwóch rzeczy: wilgoci i czegoś, co może rozkładać, a jedno i drugie łatwo znaleźć zarówno na spacerze, jak i w mieszkaniu.
| Miejsce | Skąd pleśń | Co zrobić |
|---|---|---|
| Sterty liści, kompost, mokra skoszona trawa | rozkładająca się roślinność | omijaj, nie pozwalaj się tarzać, przecieraj łapy i brzuch |
| Siano, słoma, trociny w budzie lub kojcu | wilgotny materiał roślinny | wymień na posłanie, które da się prać |
| Łazienka, parujące okna, narożniki ścian zewnętrznych | skraplająca się wilgoć | wietrz, osuszaj, usuwaj nalot |
| Piwnica, garaż, pralnia | wilgoć i słaba wentylacja | nie trzymaj tam karmy ani legowiska |
| Doniczki, nawilżacz powietrza, kosz na śmieci | mokra ziemia, stojąca woda, resztki | czyść nawilżacz, nie przelewaj kwiatów |
| Mokre legowisko, ręczniki do wycierania psa | wilgoć i ciepło | susz od razu, pierz w 60°C |
| Otwarty worek suchej karmy w wilgotnym miejscu | wilgoć wciągana przez karmę | zamknięty pojemnik, sucho i chłodno |
Pleśń, roztocza, pyłki czy karma
Na skórze wszystkie te alergie wyglądają podobnie, więc najwięcej mówi to, kiedy świąd się nasila.
| Możliwa przyczyna | Kiedy gorzej | Co ją zdradza |
|---|---|---|
| Pleśń | cały rok w wilgotnym domu, na zewnątrz od lata do jesieni | gorzej po spacerze w liściach, w deszczowe tygodnie, po nocy w zawilgoconym pokoju |
| Roztocza kurzu domowego | cały rok, często mocniej w sezonie grzewczym | gorzej rano po nocy na legowisku, na kanapie |
| Pyłki | w konkretnych miesiącach wiosną i latem | poprawa zimą, powtarza się co roku w tym samym czasie |
| Pokarm | cały rok, niezależnie od pogody | czasem miękka kupa, częste wypróżnienia, poprawa na diecie eliminacyjnej |
Pies może mieć kilka uczuleń naraz, a pleśń i roztocza lubią te same wilgotne mieszkania. Więcej o roztoczach przeczytasz w tekście o alergii na roztocza, a o odróżnianiu sezonowości w tekście alergia sezonowa czy pokarmowa.
Pleśń w misce: sucha karma i przysmaki
Sucha karma ma mało wody, ale otwarty worek w wilgotnym miejscu szybko ją wciąga, a wtedy mają warunki i pleśnie, i roztocza magazynowe.
Spleśniała karma to nie tylko alergeny. Niektóre pleśnie wytwarzają mykotoksyny, na przykład aflatoksyny, które uszkadzają wątrobę. To zatrucie, a nie alergia, i wymaga pilnej pomocy weterynarza.
- Trzymaj karmę w oryginalnym worku, szczelnie zwiniętym, a worek włóż do zamykanego pojemnika. Na worku jest numer partii, przyda się przy reklamacji.
- Pojemnik stawiaj w suchym, chłodnym miejscu, poniżej około 27°C, z dala od kaloryfera, zmywarki, piwnicy i garażu.
- Kupuj worek, który pies zje w kilka tygodni, a nie w kilka miesięcy.
- Między workami umyj i dokładnie wysusz pojemnik i miarkę.
- Nie zostawiaj namoczonej karmy w misce na cały dzień.
Jeśli worek schodzi Ci długo albo w domu trudno o suche miejsce, wygodniejsza bywa mokra karma w szkle albo kartoniku: każde opakowanie otwierasz osobno, a po otwarciu trzymasz w lodówce. Poniższe karmy nie mają w składzie drożdży. Dwie karmy Dogs Plate mają jednak dodatek oleju z ryb (Vet Allergic także olej z wątroby dorsza), a Mr. Bones jest bez ryb. Więcej o roztoczach w karmie piszemy w tekście roztocza magazynowe w suchej karmie.
Dogs Plate Vet Allergic 360 g
jedno białko zwierzęce
Dogs Plate Tasty 360 g
jedno białko zwierzęce
Mr. Bones Wieprzowina iberyjska 375 g
jedno białko zwierzęce
Dom: jak zmniejszyć ilość zarodników
Pleśni nie usuniesz z otoczenia całkowicie, ale w mieszkaniu da się ją mocno ograniczyć, pilnując wilgoci.
- Utrzymuj wilgotność w domu na poziomie 30–50%, a na pewno poniżej 60%. Wietrz krótko i często, w sezonie grzewczym pomoże osuszacz.
- Wszystko, co zamokło, osusz w ciągu 24–48 godzin: po zalaniu, po kąpieli psa, po spacerze w deszczu. W takim czasie pleśń zwykle nie zdąży się rozwinąć.
- Legowisko pierz w 60°C i susz do końca, zanim pies znowu się na nim położy.
- Mały nalot, do mniej więcej metra kwadratowego, możesz usunąć sam, gdy pies jest w innym pokoju. Większe zawilgocenie to robota dla fachowca, bo bez usunięcia przyczyny nalot wraca.
- Odkurzacz albo oczyszczacz z filtrem HEPA zatrzymuje część zarodników, ale nie zastąpi usunięcia źródła wilgoci.
- Regularnie myj nawilżacz powietrza i nie przelewaj roślin w doniczkach.
Spacery jesienią: łapy, brzuch, liście
Jesienny spacer to najwięcej zarodników na sierści w ciągu całego dnia, więc liczy się to, co robisz po powrocie.
- Omijaj sterty liści i kompostowniki, nie pozwalaj psu się w nich tarzać.
- Po spacerze przetrzyj łapy, brzuch i pysk wilgotną ściereczką, a potem wytrzyj do sucha.
- Zadbaj o suche przestrzenie między palcami. Wilgoć i ciepło sprzyjają drożdżakom, o których piszemy w tekście malassezia u psa.
- Przycięta sierść między opuszkami szybciej schnie i mniej zbiera brudu.
- Kąpiele zmywają alergeny ze skóry, ale szampon i częstotliwość ustal z weterynarzem, żeby nie przesuszyć skóry.
Jeśli zaczerwienienie między palcami nie mija mimo suszenia, zajrzyj do tekstu o zaczerwienieniu między palcami u psa.
Jak weterynarz sprawdza alergię na pleśń
Alergię na pleśń rozpoznaje się tak samo jak każdą atopię: przez wykluczenie innych przyczyn, a nie jednym testem.
Najpierw weterynarz wyklucza pchły, świerzb i zakażenia skóry, potem sprawdza pokarm dietą eliminacyjną przez co najmniej 8 tygodni. Jeśli świąd zostaje, rozpoznaje atopię. Testy na alergeny środowiskowe, śródskórne albo z krwi, służą wtedy do wyboru alergenów do odczulania.
Dodatni wynik na pleśń nie zawsze znaczy, że to ona swędzi. W cytowanym badaniu z Niemiec wyniki testów śródskórnych nie zgadzały się z tym, kiedy psy faktycznie się drapały. Dlatego weterynarz zestawia wynik z historią objawów, a Twój dziennik z porami roku i pogodą jest tu bardzo cenny.
Gdy weterynarz chce najpierw wykluczyć pokarm, konina to białko, którego większość psów wcześniej nie jadła.
Kiedy do weterynarza
- świąd trwa dłużej niż dwa tygodnie albo budzi psa w nocy,
- zapach z uszu, wydzielina, potrząsanie głową,
- czerwone, sączące się albo łyse miejsca na skórze,
- brązowe, tłuste przebarwienia między palcami i nieprzyjemny zapach łap,
- kaszel, kichanie albo wysięk z nosa, które nie mijają,
- wymioty, brak apetytu albo osłabienie po zjedzeniu podejrzanej karmy.
Co możesz zrobić już dziś
- Zmierz wilgotność Higrometr w pokoju psa przez tydzień pokaże, czy problem jest realny.
- Obejrzyj dom Łazienka, narożniki ścian, parapety, okolice pralki, doniczki, nawilżacz. Zapisz, gdzie widać nalot albo czuć stęchliznę.
- Sprawdź worek karmy Zajrzyj do środka i powąchaj: stęchlizna, grudki, nalot to sygnał do wyrzucenia. Przenieś worek do zamykanego pojemnika w suchym miejscu.
- Połóż ściereczkę przy drzwiach Przecieranie łap i brzucha po każdym spacerze to nawyk, który zajmuje minutę.
- Dopisz pogodę do dziennika Obok oceny świądu zapisuj deszcz, liście, wilgoć w domu. Wzór pomoże weterynarzowi, opisujemy to w tekście o dzienniku objawów.
Najczęstsze pytania
Czy pleśń w mieszkaniu może powodować świąd u psa?
Może, jeśli pies jest uczulony na zarodniki pleśni. Świąd wygląda wtedy jak przy innych alergiach środowiskowych i dotyczy łap, pyska, uszu i brzucha. Samo usunięcie nalotu bez osuszenia mieszkania zwykle daje krótką ulgę.
Czy alergia na pleśń u psa jest sezonowa?
Bywa i taka, i taka. Pleśń na zewnątrz daje nasilenie od lata do jesieni, a pleśń w wilgotnym domu może swędzieć przez cały rok. U wielu psów widać mieszankę obu wzorów.
Czy pies może być uczulony jednocześnie na pleśń i roztocza?
Tak, psy z atopią często mają kilka uczuleń naraz. Pleśń i roztocza lubią te same warunki, więc osuszenie domu i pranie legowiska pomagają przy obu.
Czy oczyszczacz powietrza pomoże psu uczulonemu na pleśń?
Oczyszczacz z filtrem HEPA zatrzymuje część zarodników z powietrza i może trochę pomóc. Nie usunie jednak źródła, czyli wilgoci i nalotu, więc traktuj go jako dodatek, a nie rozwiązanie.
Czy pies uczulony na pleśń może jeść karmę z drożdżami?
Drożdże to także grzyby, ale inne niż pleśnie. Nie ma dowodów, że uczulenie na zarodniki pleśni oznacza reakcję na drożdże w karmie. Jeśli weterynarz zaleci ich wykluczenie, przeczytaj tekst o drożdżach w karmie.
Co zrobić, gdy w worku karmy pojawiła się pleśń?
Wyrzuć całą karmę, umyj i wysusz pojemnik, a przez kolejne dni obserwuj psa. Zachowaj worek lub zdjęcie numeru partii do reklamacji. Przy wymiotach, braku apetytu albo osłabieniu jedź do weterynarza.
Czy jesienne liście są groźne dla psa alergika?
Dla psa uczulonego na pleśń mokre, gnijące liście to jedno z głównych źródeł zarodników. Nie musisz rezygnować ze spacerów, wystarczy omijać sterty liści i przecierać łapy oraz brzuch po powrocie.
Czy alergię na pleśń da się odczulić?
Tak, pleśnie mogą wejść w skład szczepionki do odczulania, jeśli weterynarz uzna je za ważne w Twoim przypadku. Odczulanie trwa długo i jego efekty ocenia się zwykle po wielu miesiącach, a decyzję podejmuje się razem z dermatologiem weterynaryjnym.
- Pleśń może uczulać psa tak jak roztocza i pyłki, a objawy to głównie świąd łap, pyska, uszu i brzucha.
- Na zewnątrz zarodników jest najwięcej od lata do jesieni, w domu przez cały rok, jeśli jest wilgotno.
- Wilgotność 30–50% i osuszanie wszystkiego w 24–48 godzin to podstawa w mieszkaniu.
- Sucha karma w zamkniętym pojemniku, w suchym i chłodnym miejscu, a spleśniała karma od razu do kosza.
- Rozpoznanie stawia weterynarz po wykluczeniu innych przyczyn, w tym pokarmu.
