Wysypka u psa na brzuchu: skąd się bierze i co sprawdzić

W skrócie: Wysypka u psa na brzuchu, w pachwinach i pachach to najczęściej skutek alergii: pokarmowej, środowiskowej (pyłki, roztocza), kontaktowej albo na ślinę pcheł. Brzuch ma mało sierści i dotyka podłogi, trawy i legowiska, dlatego zmiany widać tu najszybciej. O przyczynie więcej niż sam wygląd kropek mówią miejsce, pora roku i to, czy swędzi też reszta ciała.

Odwracasz psa na plecy do drapania i widzisz czerwone kropki, plamy albo drobne strupki. Wczoraj ich nie było, a może po prostu nie zauważyłeś. Zanim kupisz maść, sprawdź kilka rzeczy, które pomogą Tobie i weterynarzowi szybciej trafić z przyczyną.

Jak może wyglądać wysypka na brzuchu

Słowem „wysypka” właściciele opisują bardzo różne zmiany, a dla lekarza to istotna różnica. Nazwij to, co widzisz, możliwie dokładnie.

• Zaczerwienienie: różowa lub czerwona skóra bez wyraźnych grudek, często w pachwinach i pachach.
• Grudki: małe, wyniesione, czerwone kropki, jak po ukąszeniu komara.
• Krostki: grudki z białym lub żółtym czubkiem wypełnionym ropą.
• Bąble: płaskie, wyniesione, obrzęknięte plamy, które pojawiają się nagle, często w wielu miejscach naraz.
• Strupki i okrągłe łuszczące się obwódki: ślady po pękniętych krostkach.
• Ciemne plamy i pogrubiała skóra: znak, że świąd i stan zapalny trwają od dawna.
• Drobne czerwone lub fioletowe punkciki płaskie, niewyniesione, często też na dziąsłach. To nie jest typowa wysypka alergiczna.

Zmiany często się mieszają. Pies z alergią drapie się, uszkadza skórę, a na podrapanych miejscach rozwija się zakażenie z krostkami. Więcej o tym piszemy we wpisie o krostach u psa na skórze.

Gdzie swędzi przy alergii

Alergia rzadko ogranicza się do brzucha, więc mapa zmian mówi więcej niż ich wygląd. W przeglądzie badań Olivry’ego i Muellera z 2019 roku psy z alergią pokarmową miały najczęściej świąd całego ciała albo uszu, łap i brzucha. Okolica odbytu swędziała tylko u mniejszości, inaczej niż się często uważa.

• brzuch, pachwiny i wewnętrzna strona ud,
• pachy i zgięcia łokci,
• łapy, zwłaszcza przestrzenie między palcami,
• uszy i małżowiny od środka,
• pysk, okolice oczu i warg,
• rzadziej okolice odbytu.

Jeśli obok wysypki na brzuchu pies liże łapy albo drapie uszy, alergia staje się bardzo prawdopodobna. Gdy zmiany skupiają się na grzbiecie przy ogonie i z tyłu ud, podejrzane są pchły. Szczegółową mapę pach i pachwin opisujemy we wpisie o zaczerwienionej skórze u psa, a łap w tekście o zaczerwienieniu między palcami.

Alergia pokarmowa, kontaktowa, pchły czy zakażenie

Każda z tych przyczyn ma swoje ulubione miejsca i swój rytm, więc porównanie pomaga uporządkować obserwacje przed wizytą. Tabela nie zastąpi badania.

Alergia kontaktowa jest rzadsza, niż się wydaje, ale łatwo ją sprawdzić. Podejrzane są nowe płyny do podłóg, nawóz na trawniku, nowa wykładzina, wełniany koc albo nowy środek do prania. Szczegóły i test odstawienia opisujemy we wpisie o alergii kontaktowej u psa.

Pchły trzeba wykluczyć zawsze, zanim zaczniesz zmieniać karmę. Pies uczulony na ich ślinę może mieć silny świąd po kilku ukąszeniach, a pcheł na nim nie znajdziesz, bo je wygryzie. O tym, jak to sprawdzić, piszemy w tekście o alergii na pchły u psa.

Szczenię z kropkami na brzuchu

U szczeniąt krostki na gołym brzuchu często mają inne wyjaśnienie niż alergia. Między 3. a 6. miesiącem życia na brzuchu, w pachwinach i pachach czasem pojawiają się drobne krostki, które nie swędzą, a szczenię jest wesołe i je. To zwykle liszajec szczenięcy, powierzchowne zakażenie skóry typowe dla tego wieku, które nie przechodzi na inne psy ani ludzi.

Sprzyjają mu wilgotne legowisko, pasożyty i stres po zmianie domu. Mimo to pokaż je weterynarzowi, bo podobnie mogą wyglądać pasożyty skóry i grzybica. Jeśli szczenię dużo się drapie, krostki raczej nie są liszajcem i trzeba szukać innej przyczyny.

Szczenię z wysypką, które jest osowiałe, nie je, ma biegunkę, gorączkę albo spuchnięty pysk, wymaga pilnej wizyty. O pierwszych sygnałach alergii u młodych psów piszemy w tekście alergia u szczeniaka.

Jak zrobić zdjęcie dla weterynarza

Dobre zdjęcia są często cenniejsze niż opis, bo wysypka zmienia się z dnia na dzień, a na wizycie bywa akurat lepiej. Pozwalają lekarzowi zobaczyć najgorszy moment i porównać kolejne tygodnie diety.

1. Dzienne światło Fotografuj przy oknie, bez lampy błyskowej. Sztuczne światło zmienia kolor skóry.
2. Dwa ujęcia Zrób jedno zdjęcie całego brzucha z góry i jedno z bliska na zmianę. Obok połóż monetę, żeby było widać skalę.
3. Te same miejsca Powtarzaj zdjęcia w tych samych miejscach co 3–4 dni, najlepiej o tej samej porze.
4. Notatka do zdjęcia Zapisz datę, co pies jadł, gdzie był na spacerze i jak bardzo się drapał w skali od 0 do 10. Pomoże w tym dziennik objawów alergii.
5. Nic na skórę Nie smaruj zmian niczym przed wizytą. Maść zmienia obraz skóry i utrudnia pobranie materiału do badania.

Czego nie robić, a co pomaga

Większość domowych sposobów na wysypkę bardziej szkodzi, niż pomaga, bo pies zlizuje wszystko, co znajdzie się na brzuchu. Bezpieczne są proste rzeczy: woda, sucha skóra, czyste legowisko.

Zmienianie karmy co tydzień w nadziei, że któraś pomoże, zaciera obraz i utrudnia późniejszą dietę eliminacyjną. Każda nowa karma to kolejne białka, które pies poznaje, a im więcej ich zje, tym trudniej potem znaleźć takie, którego jeszcze nie jadł.

Gdy weterynarz podejrzewa alergię pokarmową

Dieta eliminacyjna to jedyny praktyczny sposób, żeby sprawdzić, czy wysypka ma związek z jedzeniem. Przez co najmniej 8 tygodni pies je jedno białko, którego wcześniej nie jadł, albo karmę hydrolizowaną, i nic poza tym. W przeglądzie Muellera, Olivry’ego i Prélauda (BMC Veterinary Research, 2016) najczęściej opisywanymi alergenami pokarmowymi psów były wołowina, nabiał, kurczak i pszenica.

Jeśli pies nie jadł królika, możesz oprzeć na nim zarówno miskę, jak i nagrody. Dogs Plate Delicate ma 70% królika jako jedyne mięso, ale zawiera też olej z ryb morskich, drożdże piwne, ziemniaki i pomidory, a burger i filety z królika to tylko królik i gliceryna roślinna, z 16% tłuszczu.

Królik w słoiku i w nagrodach

Karma mokra

Dogs Plate Delicate 360 g

jedno białko zwierzęce

33,50 zł

Przysmaki

Sanadog Burger z królika 100 g

jedno białko zwierzęce

21,50 zł

Przysmaki

Sanadog Filety z królika 100 g

jedno białko zwierzęce

21,50 zł

Jeśli pies jadł już królika albo reaguje na ryby, wybierz inne białko, na przykład kozinę, albo zapytaj lekarza o karmę hydrolizowaną. Ocenę diety zawsze kończy próba prowokacyjna.

Jeśli na skórze pojawiają się nagle bąble, a nie drobne kropki, przeczytaj wpis pokrzywka u psa.

Kiedy do weterynarza

• Natychmiast: bąble w wielu miejscach naraz z obrzękiem pyska, dusznością, wymiotami lub osłabieniem.
• Pilnie: drobne, płaskie, czerwone lub fioletowe punkciki albo siniaki, które nie bledną po naciśnięciu, zwłaszcza jeśli widać je też na dziąsłach.
• Pies jest apatyczny, nie je, ma gorączkę albo skóra jest gorąca i bolesna przy dotyku.
• Zmiany szybko się rozszerzają, sączą, krwawią albo brzydko pachną.
• Pojawiły się okrągłe łyse placki albo strupy na brzegach uszu i łokciach.
• Domownicy też mają swędzące krostki na rękach lub brzuchu.
• Wysypkę ma szczenię, pies starszy z nowymi zmianami albo pies przyjmujący leki.
• Zmiany nie mijają po dwóch tygodniach albo wracają.

Co możesz zrobić już dziś

1. Zdjęcia Sfotografuj brzuch, pachy i pachwiny w dziennym świetle, z monetą dla skali.
2. Test na pchły Przeczesz sierść u nasady ogona gęstym grzebieniem i wysyp zebrane drobiny na wilgotny biały ręcznik. Rdzawe plamki to odchody pcheł.
3. Pranie bez nowości Upierz legowisko i koce w wysokiej temperaturze. Na kilka tygodni wróć do środków czystości, których używałeś wcześniej.
4. Lista jedzenia Spisz wszystko, co pies je, łącznie z przysmakami, gryzakami i smakowymi tabletkami.
5. Plan z weterynarzem Jeśli lekarz wykluczy pchły, świerzb i kontakt, a podejrzewa alergię pokarmową, zaplanujcie dietę eliminacyjną na co najmniej 8 tygodni.

Najczęstsze pytania